{"id":3113,"date":"2020-05-25T20:59:01","date_gmt":"2020-05-25T16:59:01","guid":{"rendered":"http:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/?page_id=3113"},"modified":"2024-12-28T23:08:57","modified_gmt":"2024-12-28T19:08:57","slug":"kesikcidag-dovl%c9%99t-tarix-m%c9%99d%c9%99niyy%c9%99t-qorugu-2","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/ru_RU\/kesikcidag-dovl%c9%99t-tarix-m%c9%99d%c9%99niyy%c9%99t-qorugu-2","title":{"rendered":"\u201cKe\u015fik\u00e7ida\u011f\u201d D\u00f6vl\u0259t tarix-m\u0259d\u0259niyy\u0259t qoru\u011fu"},"content":{"rendered":"<h2>HAQQINDA<\/h2>\n<p>\n    A\u011fstafa rayonu Az\u0259rbaycan\u0131n tarixin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0259n q\u0259dim, co\u011frafi-siyasi m\u00f6vqeyin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0259n strateji, t\u0259bi\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0259n z\u0259ngin b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259n biridir.<br \/>\n    Bunu A\u011fstafa rayonu \u0259razisind\u0259 says\u0131z-hesabs\u0131z yeralt\u0131 v\u0259 yer\u00fcst\u00fc maddi-m\u0259d\u0259niyy\u0259t n\u00fcmun\u0259l\u0259ri, q\u0259dim ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259sk\u0259nl\u0259ri, nekropollar, kurqanlar, qala, saray v\u0259 istehkam qal\u0131qlar\u0131, karvansaralar, k\u00f6rp\u00fcl\u0259r, q\u0259bir\u00fcst\u00fc s\u0259nduq\u0259l\u0259r, xa\u00e7da\u015flar, at-qo\u00e7 heyk\u0259ll\u0259ri, m\u0259b\u0259d, m\u0259scid, pir, ziyar\u0259tgah v\u0259 ocaqlar da t\u0259sdiq edir.<br \/>\n    \u00c7oxsayl\u0131 maddi m\u0259d\u0259niyy\u0259t n\u00fcmun\u0259l\u0259rinin bir hiss\u0259si tarix boyu aras\u0131k\u0259silm\u0259z h\u0259rbi y\u00fcr\u00fc\u015fl\u0259r, m\u00fcharib\u0259l\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u0259hv edils\u0259 d\u0259, \u00f6z\u00fcn\u00fcnk\u00fcl\u0259\u015fdirilm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131lsa da, da\u015flara yaz\u0131lm\u0131\u015f yadda\u015f\u0131 pozmaq v\u0259 d\u0259yi\u015fm\u0259k yadellil\u0259r\u0259 he\u00e7 d\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 n\u0259sib olmam\u0131\u015fd\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n    D\u00fcnyada bir maddi-m\u0259d\u0259niyy\u0259t abid\u0259sini yaratmaq n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7\u0259tindirs\u0259, bu abid\u0259nin \u00f6z\u00fcn\u00fcnki oldu\u011funu s\u00fcbut etm\u0259k, o abid\u0259ni zaman-zaman \u00f6z mill\u0259tinin ad\u0131na qorumaq ondan \u00e7ox-\u00e7ox \u00e7\u0259tindir.<br \/>\n    A\u011fstafa rayonunun h\u0259r b\u00f6lg\u0259sind\u0259 q\u0259dim insanlar\u0131n ya\u015fay\u0131\u015f\u0131n\u0131, m\u0259d\u0259niyy\u0259tini t\u0259sdiq ed\u0259n abid\u0259l\u0259r, ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259sk\u0259nl\u0259ri, s\u0131\u011f\u0131nacaqlar var.<br \/>\n    Ancaq rayon \u0259razisind\u0259 yen\u0259 d\u0259 tarix\u00e7il\u0259rin, t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n ara\u015fd\u0131rmalar\u0131na ehtiyac duyulan, sirl\u0259rl\u0259 dolu olan, tarixi h\u0259l\u0259 d\u0259 \u00f6z\u00fcnd\u0259 saxlayan ulu \u0259cdadlar\u0131m\u0131z\u0131n s\u0131\u011f\u0131nacaq yerl\u0259ri v\u0259 uzun \u0259srl\u0259r boyu davaml\u0131 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259sk\u0259nl\u0259rimiz var.<br \/>\n    Bu q\u0259dim ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259sk\u0259nl\u0259rind\u0259 tariximizin q\u0259dim izl\u0259ri, h\u0259min \u0259razid\u0259 ya\u015fayan, s\u0131\u011f\u0131nacaq tapan insanlar\u0131n ya\u015fay\u0131\u015f t\u0259rzi, inanclar\u0131, maddi-m\u0259d\u0259ni abid\u0259l\u0259rd\u0259 \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\n    Bel\u0259 sirli, d\u0259rin ara\u015fd\u0131rmaya ehtiyac duyulan ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259sk\u0259nl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 rayonun \u0259razisind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n \u201cKe\u015fik\u00e7ida\u011f\u201d ma\u011faralar kompleksidir.\n<\/p>\n<p>\n    \u00d6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus \u0259z\u0259m\u0259tli g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc il\u0259 insanlar\u0131 valeh ed\u0259n, q\u0259dim yurdun da\u015f kitab\u0259si hesab edil\u0259n \u201cKe\u015fik\u00e7ida\u011f\u201d ma\u011fara-m\u0259b\u0259dl\u0259r kompleksi A\u011fstafa rayonunun m\u0259rk\u0259zind\u0259n 75 km m\u0259saf\u0259d\u0259, B\u00f6y\u00fck-K\u0259sik k\u0259ndind\u0259n 28 km \u015fimal istiqam\u0259tind\u0259 yerl\u0259\u015fir.<br \/>\n    \u201cKe\u015fik\u00e7ida\u011f\u201d ma\u011fara-m\u0259b\u0259dl\u0259r kompleksi s\u0259rh\u0259d zola\u011f\u0131 boyunca 25 km-d\u0259k uzan\u0131r.<br \/>\n    \u201cKe\u015fik\u00e7ida\u011f\u201d ma\u011fara-m\u0259b\u0259dl\u0259r kompleksi ucsuz-bucaqs\u0131z Ceyran\u00e7\u00f6l adlanan \u0259razid\u0259, Qatarda\u011f silsil\u0259sind\u0259, Candar g\u00f6l\u00fcnd\u0259n 15 km \u015fimal-\u015f\u0259rq istiqam\u0259tind\u0259n ba\u015flayaraq d\u0259niz s\u0259viyy\u0259sind\u0259n 750-950 m h\u00fcnd\u00fcrl\u00fckd\u0259 da\u011flar\u0131n c\u0259nub v\u0259 c\u0259nub-\u015f\u0259rq t\u0259r\u0259find\u0259ki s\u0131ld\u0131r\u0131m qayal\u0131qlarda yerl\u0259\u015fir.\n<\/p>\n<p>\n    Qoru\u011fun \u0259razisind\u0259 100-\u0259 q\u0259d\u0259r ilkin v\u0259 orta \u0259srl\u0259r d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f s\u00fcni v\u0259 t\u0259bii ma\u011faralar, ulu \u0259cdadlar\u0131m\u0131zdan biz\u0259 miras qalm\u0131\u015f q\u0259dim ya\u015fay\u0131\u015f yerl\u0259ri, 100-\u0259 yax\u0131n son tunc v\u0259 ilkin d\u0259mir d\u00f6vr\u00fcn\u0259 aid kurqanlar, Qafqaz Albaniyas\u0131n\u0131n yerli \u0259halisi t\u0259r\u0259find\u0259n ilkin orta \u0259srl\u0259rd\u0259 s\u0131ld\u0131r\u0131m dik qaya \u00fcz\u0259rind\u0259 m\u00fcdafi\u0259 m\u0259qs\u0259dil\u0259 in\u015fa edilmi\u015f, 11 metr h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fcnd\u0259 \u00fc\u00e7m\u0259rt\u0259b\u0259li bir qala, \u00fcz\u00fc c\u0259nub istiqam\u0259tin\u0259 baxan, bir birind\u0259n 1500 metr aral\u0131da yerl\u0259\u015f\u0259n v\u0259 yerli da\u015f materiallardan in\u015fa olunmu\u015f iki alban m\u0259b\u0259di, \u201cKe\u015fik\u00e7ida\u011f\u201d ma\u011faralar kompleksind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n, yerli \u0259hali t\u0259r\u0259find\u0259n \u201cQ\u00fcdr\u0259t\u201d bula\u011f\u0131 kimi tan\u0131nan ziyar\u0259tgah yerli sakinl\u0259rin q\u0259dim tarix\u0259 malik olan m\u0259n\u015f\u0259yini, m\u0259d\u0259niyy\u0259tini, dini-etnik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdirir.\n<\/p>\n<p>\n    \u201cKe\u015fik\u00e7ida\u011f\u201d ma\u011faralar kompleksinin \u0259razisi Az\u0259rbaycan\u0131n tarixi torpaqlar\u0131 olmaqla, buradak\u0131 q\u0259dim v\u0259 orta \u0259srl\u0259r maddi-m\u0259d\u0259niyy\u0259t n\u00fcmun\u0259l\u0259ri d\u0259 ulu \u0259cdadlar\u0131m\u0131zdan xalq\u0131m\u0131za qalan mirasd\u0131r.<br \/>\n    Lakin Sovetl\u0259r d\u00f6n\u0259mind\u0259 h\u0259min abid\u0259l\u0259ri t\u0259dqiq etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olmam\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\n    Freskalar\u0131n \u00e7\u0259kildiyi ma\u011fara divarlar\u0131n\u0131n da\u011f\u0131nt\u0131lar\u0131 n\u0259 t\u0259bi\u0259tin, n\u0259 d\u0259 zaman\u0131n m\u00fcdaxil\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 ba\u015f verib.<br \/>\n    Sovetl\u0259r d\u00f6n\u0259mind\u0259, daha d\u0259qiq des\u0259k, 1948-ci ild\u0259n ba\u015flayaraq 90-c\u0131 il\u0259d\u0259k ma\u011faralar\u0131n \u00e7ap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 qayalar\u0131n yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda h\u0259rbi poliqon yerl\u0259\u015fib.<br \/>\n    Uzun ill\u0259r burada artilleriya t\u0259liml\u0259ri ke\u00e7irilib.<br \/>\n    Zaman-zaman buralar bax\u0131ms\u0131z, yiy\u0259siz qal\u0131b.<br \/>\n    H\u0259rbi obyektd\u0259 n\u0259inki elmi ara\u015fd\u0131rmalar aparmaq, adi g\u0259zintiy\u0259 \u00e7\u0131xmaq da yasaq idi.\n<\/p>\n<p>\n    D\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyimizi b\u0259rpa etdikd\u0259n sonra h\u0259r \u015fey d\u0259yi\u015fdi.<br \/>\n    Prezident \u0130lham \u018fliyev 2005-ci il oktyabr ay\u0131n\u0131n 12-d\u0259 Az\u0259rbaycan-G\u00fcrc\u00fcstan d\u00f6vl\u0259t s\u0259rh\u0259dl\u0259rinin m\u00fchafiz\u0259si il\u0259 \u015f\u0259xs\u0259n tan\u0131\u015f olark\u0259n bu \u0259raziy\u0259 ba\u015f \u00e7\u0259kmi\u015fdi.<br \/>\n    D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n 19 dekabr 2007-ci ild\u0259 2563 sayl\u0131 s\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 ma\u011faralar kompleksind\u0259ki z\u0259ngin tarixi-etnoqrafik, m\u0259d\u0259niyy\u0259t abid\u0259l\u0259rinin daha da d\u0259rind\u0259n \u00f6yr\u0259nilm\u0259si, qorunmas\u0131 v\u0259 t\u0259bli\u011fi m\u0259qs\u0259dil\u0259 \u0259razi \u201cKe\u015fik\u00e7ida\u011f\u201d D\u00f6vl\u0259t Tarix-M\u0259d\u0259niyy\u0259t Qoru\u011fu elan edildi.\n<\/p>\n<p>\n    Ke\u015fik\u00e7ida\u011f qoruq elan edildikd\u0259n sonra bu q\u0259dim yurdun da\u015f kitab\u0259si il\u0259, \u0259cdadlar\u0131m\u0131z\u0131n biz\u0259 miras qoydu\u011fu abid\u0259l\u0259rl\u0259 maraqlanan insanlar \u00fc\u00e7\u00fcn tariximiz\u0259 a\u00e7\u0131lan yolun t\u0259m\u0259li qoyuldu.<br \/>\n    \u201cKe\u015fik\u00e7ida\u011f\u201d ma\u011fara-m\u0259b\u0259dl\u0259r kompleksi qoruq kimi f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ilk g\u00fcnd\u0259n qoruq r\u0259hb\u0259rliyi t\u0259r\u0259find\u0259n elmi ara\u015fd\u0131rmalar\u0131n apar\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn AMEA-n\u0131n Arxeologiya v\u0259 Etnoqrafiya, Memarl\u0131q v\u0259 \u0130nc\u0259s\u0259n\u0259t \u0130nstitutlar\u0131na m\u00fcraci\u0259t edilmi\u015fdir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>A\u011fstafa rayonu Az\u0259rbaycan\u0131n tarixin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0259n q\u0259dim, co\u011frafi-siyasi m\u00f6vqeyin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0259n strateji, t\u0259bi\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0259n z\u0259ngin b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. Bunu A\u011fstafa rayonu \u0259razisind\u0259 says\u0131z-hesabs\u0131z yeralt\u0131 v\u0259 yer\u00fcst\u00fc maddi-m\u0259d\u0259niyy\u0259t n\u00fcmun\u0259l\u0259ri, q\u0259dim ya\u015fay\u0131\u015f &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1741,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/ru_RU\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3113"}],"collection":[{"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/ru_RU\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/ru_RU\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/ru_RU\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/ru_RU\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3113"}],"version-history":[{"count":26,"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/ru_RU\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3113\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12291,"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/ru_RU\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3113\/revisions\/12291"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/ru_RU\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1741"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/ru_RU\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3113"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}