{"id":276,"date":"2017-11-07T11:48:58","date_gmt":"2017-11-07T07:48:58","guid":{"rendered":"http:\/\/keshikchidaq.az\/?p=276"},"modified":"2020-05-27T12:36:32","modified_gmt":"2020-05-27T08:36:32","slug":"kesikcidagda-arxeoloji-arasdirmalar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/en_US\/content\/276","title":{"rendered":"KE\u015e\u0130K\u00c7\u0130DA\u011eDA ARXEOLOJ\u0130 ARA\u015eDIRMALAR"},"content":{"rendered":"<p align=\"justify\">Arxeologiya v\u0259 Etnoqrafiya \u0130nsititutunun A\u011fstafa rayonu \u0259razisind\u0259ki abid\u0259l\u0259ri t\u0259dqiq ed\u0259n ekspedisiyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n 2008-ci ild\u0259 \u00abKe\u015fik\u00e7ida\u011f\u00bb D\u00f6vl\u0259t tarix-m\u0259d\u0259niyy\u0259t qoru\u011funda arxeoloji qaz\u0131nt\u0131 i\u015fl\u0259ri aparm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\nQoruq Ceyran\u00e7\u00f6ld\u0259, G\u00fcrc\u00fcstan s\u0259rh\u0259ddin\u0259 yax\u0131n \u0259razid\u0259, da\u011flar\u0131n c\u0259nub v\u0259 c\u0259nubi-\u015f\u0259rq t\u0259r\u0259fd\u0259ki qum da\u015f\u0131ndan ibar\u0259t s\u0131ld\u0131r\u0131mlar\u0131nda orta \u0259srl\u0259r d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 qaz\u0131lm\u0131\u015f ma\u011faralardan ibar\u0259t monastr kompleksidir. Qoru\u011fa daxil olan ma\u011faralardan ibar\u0259t sah\u0259l\u0259rd\u0259n birind\u0259 (Tablo 1,1) qoruq \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n apar\u0131lan t\u0259mizlik-abadla\u015fd\u0131rma i\u015fl\u0259ri zaman\u0131 19 \u2116-li ma\u011farada (Tablo 1,2) 3 \u0259d\u0259d q\u0259bir a\u015fkar edilmi\u015fdir (tablo 2,1). Ma\u011faran\u0131n i\u00e7\u0259risi dem\u0259k olar ki, kvadrat formal\u0131d\u0131r: 5,5 m x 5,1 m. D\u00f6\u015f\u0259m\u0259d\u0259n tavana q\u0259d\u0259r maksimal h\u00fcnd\u00fcrl\u00fck 3,2 m-dir. Tavan\u0131 k\u00fcmb\u0259z\u015f\u0259killidir, uzunm\u00fcdd\u0259tli hisd\u0259n tam qaralm\u0131\u015fd\u0131r. D\u00fczbucaql\u0131 formal\u0131 giri\u015fin eni 1,37 m, h\u00fcnd-\u00fcrl\u00fcy\u00fc 2,3 m-dir.<br \/>\nQeyd edil\u0259n h\u0259r \u00fc\u00e7 q\u0259bird\u0259 arxeoloji qaz\u0131nt\u0131 i\u015fl\u0259ri apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<!--more--> Q\u0259birl\u0259r ma\u011faran\u0131n \u015fimal v\u0259 q\u0259rb hiss\u0259l\u0259rini \u0259hat\u0259 edir. Onlar qum da\u015f\u0131ndan ibar\u0259t d\u00f6\u015f\u0259m\u0259d\u0259 s\u0259liq\u0259 il\u0259 qaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Q\u0259birl\u0259rin a\u011f\u0131z &#8211; yuxar\u0131 hiss\u0259si k\u0259narlara do\u011fru pill\u0259\u015f\u0259killi qaydada geni\u015fl\u0259ndirilmi\u015fdir. Bunda m\u0259qs\u0259d iri sal da\u015flar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131 pill\u0259d\u0259n qoymaqla q\u0259birl\u0259rin a\u011fz\u0131n\u0131n ma\u011faran\u0131n d\u00f6\u015f\u0259m\u0259sinin s\u0259thi il\u0259 eyni s\u0259viyy\u0259d\u0259 ba\u011flanmas\u0131 idi. Q\u0259bir kameralar\u0131n\u0131n ham\u0131s\u0131 \u015fimali-q\u0259rb \u2013 c\u0259nubi-\u015f\u0259rq istiqam\u0259tlidir.<br \/>\n\u0130ki q\u0259bird\u0259 &#8211; 1 v\u0259 2 \u2116-li q\u0259birl\u0259rd\u0259 insanlar d\u0259fn edilmi\u015fdir. Q\u0259birl\u0259rd\u0259n s\u0259rdab\u0259 kimi (s\u0259rdab\u0259 &#8211; bir ne\u00e7\u0259 v\u0259 daha art\u0131q sayda insanlar\u0131n d\u0259fn edildiyi q\u0259bir) istifad\u0259 edilmi\u015fdir. 3 \u2116-li q\u0259bir kameras\u0131n\u0131n i\u00e7\u0259risi \u00e7\u00f6l qu\u015flar\u0131n\u0131n peyini v\u0259 az miqdarda doldurulmu\u015f nar\u0131n torpaqdan t\u0259mizl\u0259ndi. Onun i\u00e7\u0259risinin tamamil\u0259 bo\u015f oldu\u011fu v\u0259 burada d\u0259fnin icra edilm\u0259diyi m\u00fc\u0259yy\u0259n olundu. 3 \u2116-li q\u0259birl\u0259 yana\u015f\u0131, giri\u015f qap\u0131s\u0131na yax\u0131n yerd\u0259 daha bir q\u0259birin 6-7 sm d\u0259rinlikd\u0259 v\u0259 10 sm enind\u0259 kanal vasit\u0259si il\u0259 konturlar\u0131 qaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Lakin burada q\u0259bir kameras\u0131n\u0131n qaz\u0131lmas\u0131 i\u015fi sona \u00e7atd\u0131r\u0131lmam\u0131\u015fd\u0131r. G\u00f6r\u00fcn\u00fcr, 19 \u2116-li ma\u011fara monastr m\u0259qs\u0259di il\u0259 deyil, m\u0259hz xristian m\u00fcq\u0259dd\u0259sl\u0259rin d\u0259fni \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edilmi\u015fdir. Qoruq kompleksin\u0259 daxil olan dig\u0259r s\u0259h\u0259l\u0259rd\u0259ki ma\u011faralar\u0131n b\u0259zil\u0259rind\u0259 d\u0259 q\u0259birl\u0259rin a\u015fkar edil\u0259c\u0259yi istisna deyildir.<br \/>\nQ\u0259birl\u0259r qaz\u0131lma ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 \u00fczr\u0259 \u015f\u0259rti olaraq n\u00f6mr\u0259l\u0259nmi\u015fdir.<br \/>\n<strong>1 \u2116-li q\u0259bir<\/strong>\u00a0(tablo 2,2) giri\u015f qap\u0131s\u0131 il\u0259 \u00fczb\u0259\u00fcz divarla yana\u015f\u0131 a\u015fkar edilmi\u015fdir. Q\u0259bir kameras\u0131n\u0131n bir t\u0259r\u0259fi dig\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n ensizdir.<br \/>\nQ\u0259bir kameras\u0131 nar\u0131n torpaqdan t\u0259mizl\u0259n\u0259rk\u0259n onun d\u00f6\u015f\u0259m\u0259sind\u0259 3 insana m\u0259xsus skeletl\u0259r a\u015fkar edilmi\u015fdir. S\u00fcm\u00fckl\u0259r qar\u0131\u015fm\u0131\u015f v\u0259 onlar\u0131n nizam\u0131 pozulmu\u015fdur. K\u0259ll\u0259 s\u00fcm\u00fckl\u0259ri biri-birin\u0259 yana\u015f\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 q\u0259bir kameras\u0131n\u0131n \u015fimali-q\u0259rb hiss\u0259sind\u0259 a\u015fkar edilmi\u015fdir. Burada insanlar ayr\u0131-ayr\u0131 vaxtlarda d\u0259fn edilmi\u015fdir. N\u00f6vb\u0259ti \u00f6l\u0259n insan\u0131n meyidi q\u0259bir\u0259 qoyulark\u0259n \u0259vv\u0259lki meyid\u0259 m\u0259xsus s\u00fcm\u00fckl\u0259r q\u0259bir kameras\u0131n\u0131n divarlar\u0131na do\u011fru k\u0259narla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 q\u0259birl\u0259rd\u0259ki s\u00fcm\u00fckl\u0259r qar\u0131\u015fm\u0131\u015f v\u0259 onlar\u0131n nizam\u0131 pozulmu\u015fdur. S\u00fcm\u00fckl\u0259r torpaqdan t\u0259mizl\u0259ndikd\u0259n sonra q\u0259bir kameras\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fc sal da\u015flarla qapad\u0131ld\u0131.<br \/>\n<strong>2 \u2116-li q\u0259bir<\/strong>\u00a0birincid\u0259n \u015fimali-q\u0259rbd\u0259 olmaqla ma\u011faran\u0131n \u015fimal k\u00fcnc\u00fcn\u00fc \u0259hat\u0259 etmi\u015fdir. Q\u0259birin i\u00e7\u0259risi qu\u015f peyini qar\u0131\u015f\u0131q nar\u0131n torpaqla dolmu\u015fdur. Kameran\u0131n d\u00f6\u015f\u0259m\u0259sind\u0259 biri-birin\u0259 qar\u0131\u015fm\u0131\u015f iki insana m\u0259xsus s\u00fcm\u00fckl\u0259rin oldu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259n edildi. K\u0259ll\u0259 s\u00fcm\u00fckl\u0259ri q\u0259birin \u015fimali-q\u0259rb hiss\u0259sind\u0259 yana\u015f\u0131 v\u0259ziyy\u0259td\u0259 a\u015fkar edilmi\u015fdir. K\u0259ll\u0259 s\u00fcm\u00fckl\u0259ri par\u00e7aland\u0131\u011f\u0131ndan onlar\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcl\u0259rinin g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131. S\u00fcm\u00fckl\u0259rin \u00fcst\u00fc torpaqla \u00f6rt\u00fcld\u00fc.<br \/>\n<strong>3 \u2116-li q\u0259bir<\/strong>\u00a02 \u2116-li q\u0259birl\u0259 yana\u015f\u0131 qaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Q\u0259birin i\u00e7\u0259risi tam t\u0259mizl\u0259ndi v\u0259 orada h\u0259r hans\u0131 bir d\u0259fnin icra edilm\u0259diyi m\u00fc\u0259yy\u0259n olundu.<br \/>\nQ\u0259birl\u0259r son orta \u0259srl\u0259r d\u00f6vr\u00fcn\u0259 aiddir. Onlar\u0131n d\u0259qiq ya\u015f\u0131 bar\u0259d\u0259 konkret fikir s\u00f6yl\u0259m\u0259k \u00e7\u0259tindir. Q\u0259birl\u0259rin he\u00e7 birind\u0259 arxeoloji materiallar a\u015fkar edilm\u0259mi\u015fdir. Yaln\u0131z radiokarbon analizd\u0259n sonra q\u0259birl\u0259rin d\u0259qiq ya\u015f\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<br \/>\nYuxar\u0131da qeyd edildiyi kimi 1 \u2116-li q\u0259bird\u0259 yax\u015f\u0131 saxlanm\u0131\u015f 3 \u0259d\u0259d k\u0259ll\u0259 s\u00fcm\u00fcy\u00fc a\u015fkar edilmi\u015fdir. Yaln\u0131z bu k\u0259ll\u0259l\u0259rin \u00f6l\u00e7\u00fcl\u0259rini g\u00f6t\u00fcrm\u0259k v\u0259 onlar\u0131n antropoloji tipini m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olmu\u015fdur.<br \/>\n<em>1 \u2116-li k\u0259ll\u0259<\/em>braxikrand\u0131r (braxikran \u2013 gird\u0259ba\u015f). Sif\u0259ti yuxar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131 bat\u0131q v\u0259 enlidir. Dik v\u0259 orta \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc eni olan buruna malikdir. Ba\u015f\u0131n arxa hiss\u0259si yast\u0131d\u0131r. G\u00f6z \u00e7uxurlar\u0131 h\u00fcnd\u00fcr v\u0259 enlidir. Yevropoid m\u0259n\u015f\u0259li olub Kafkasion v\u0259 \u00d6n Asiya antropoloji tipl\u0259rinin metis qar\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdir\u0259n \u0130beriya antropoloji tipin\u0259 aiddir. Bu antropoloji tip \u015f\u0259rqi G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n g\u00fcrc\u00fc \u0259halisi \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259ciyy\u0259vidir. \u0130beriya antropoloji tipini ilk d\u0259f\u0259 g\u00fcrc\u00fc antropoloqu M.Q.Abdu\u015feli\u015fvili XX \u0259srin 60-c\u0131 ill\u0259rind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n etmi\u015fdir (<em>\u0410\u0431\u0434\u0443\u0448\u0435\u043b\u0438\u0448\u0432\u0438\u043b\u0438, 1964<\/em>).<br \/>\n<em>2 \u2116-li k\u0259ll\u0259<\/em>braxikrand\u0131r. Sif\u0259ti enli v\u0259 yast\u0131d\u0131r. Burnu orta h\u00fcnd\u00fcrl\u00fckd\u0259 v\u0259 orta end\u0259dir. G\u00f6z \u00e7uxurlar\u0131 \u00e7ox da h\u00fcnd\u00fcr olmay\u0131b enlidir. Yevropoid m\u0259n\u015f\u0259li olub Kafkasion v\u0259 Kaspi tipl\u0259rinin metis qar\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdirir. Bu tip\u0259 B\u00f6y\u00fck Qafqaz\u0131n h\u0259m g\u00fcrc\u00fc, h\u0259m d\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 \u0259halisi aras\u0131nda rast g\u0259linir.<br \/>\nBel\u0259 antropoloji tip G\u0259nc\u0259 &#8211; Qazax zonas\u0131n\u0131n az\u0259rbaycanl\u0131 \u0259halisi aras\u0131nda geni\u015f t\u0259msil olunmu\u015fdur (<em>\u041a\u0430\u0441\u0438\u043c\u043e\u0432\u0430, 1975<\/em>). Eyni zamanda analoji antropoloji tip Ming\u0259\u00e7evirin VII-IX \u0259srl\u0259r\u0259 aid xristian q\u0259birl\u0259rind\u0259n m\u0259lumdur (<em>\u041a\u0430\u0441\u0438\u043c\u043e\u0432\u0430, 1960).<\/em><br \/>\n<em>3 \u2116-li k\u0259ll\u0259<\/em>dolixokrand\u0131r (dolixokran &#8211; uzunba\u015f). Sif\u0259ti orta h\u00fcnd\u00fcrl\u00fckd\u0259 v\u0259 orta end\u0259dir. Burnu nazik v\u0259 orta h\u00fcnd\u00fcrl\u00fckd\u0259dir. G\u00f6z \u00e7uxurlar\u0131 orta h\u00fcnd\u00fcrl\u00fckd\u0259 olub \u00e7ox da enli deyildir. Yevropoid m\u0259n\u015f\u0259li Kaspi tipin\u0259 aiddir. Bu tip az\u0259rbaycanl\u0131lara aid olub, Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 mezolit d\u00f6vr\u00fcnd\u0259n bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00fct\u00fcn tarixi m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 rast g\u0259linir (<em>\u041a\u0430\u0441\u0438\u043c\u043e\u0432\u0430, 1984).\u00a0<\/em><br \/>\n\u201cKe\u015fik\u00e7ida\u011f\u201ddan a\u015fkar edilmi\u015f bu insan k\u0259ll\u0259 s\u00fcm\u00fckl\u0259rinin \u00f6l\u00e7\u00fc g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 c\u0259dv\u0259ld\u0259 verilmi\u015fdir:<\/p>\n<div align=\"justify\">\n<table border=\"1\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"0\">\n<tbody>\n<tr>\n<td width=\"43\">\n<p align=\"center\"><strong>\u2116<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<td width=\"240\">\n<p align=\"center\"><strong>\u018flam\u0259tl\u0259r<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<td width=\"108\">\n<p align=\"center\"><strong>K\u0259ll\u0259\u00a0<\/strong><strong>\u2116<\/strong><strong>\u00a01<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<td width=\"119\">\n<p align=\"center\"><strong>K\u0259ll\u0259\u00a0<\/strong><strong>\u2116<\/strong><strong>\u00a02<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<td width=\"128\">\n<p align=\"center\"><strong>K\u0259ll\u0259\u00a0<\/strong><strong>\u2116<\/strong><strong>\u00a03<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"43\">\n<p align=\"center\"><strong>1<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<td width=\"240\">Uzunluq \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc<\/td>\n<td width=\"108\">\n<p align=\"center\">165<\/p>\n<\/td>\n<td width=\"119\">\n<p align=\"center\">177<\/p>\n<\/td>\n<td width=\"128\">\n<p align=\"center\">187<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"43\">\n<p align=\"center\"><strong>8<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<td width=\"240\">En \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc<\/td>\n<td width=\"108\">\n<p align=\"center\">142<\/p>\n<\/td>\n<td width=\"119\">\n<p align=\"center\">144<\/p>\n<\/td>\n<td width=\"128\">\n<p align=\"center\">137<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"43\">\n<p align=\"center\"><strong>17<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<td width=\"240\">H\u00fcnd\u00fcrl\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc<\/td>\n<td width=\"108\">\n<p align=\"center\">126<\/p>\n<\/td>\n<td width=\"119\">\n<p align=\"center\">134<\/p>\n<\/td>\n<td width=\"128\">\n<p align=\"center\">134<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"43\">\n<p align=\"center\"><strong>8:1<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<td width=\"240\">K\u0259ll\u0259 g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri<\/td>\n<td width=\"108\">\n<p align=\"center\">86<\/p>\n<\/td>\n<td width=\"119\">\n<p align=\"center\">81,4<\/p>\n<\/td>\n<td width=\"128\">\n<p align=\"center\">73,3<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"43\">\n<p align=\"center\"><strong>45<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<td width=\"240\">Sif\u0259tin eni<\/td>\n<td width=\"108\">\n<p align=\"center\">143<\/p>\n<\/td>\n<td width=\"119\">\n<p align=\"center\">139<\/p>\n<\/td>\n<td width=\"128\">\n<p align=\"center\">132<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"43\">\n<p align=\"center\"><strong>48<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<td width=\"240\">Sif\u0259tin h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fc<\/td>\n<td width=\"108\">\n<p align=\"center\">64<\/p>\n<\/td>\n<td width=\"119\">\n<p align=\"center\">65<\/p>\n<\/td>\n<td width=\"128\">\n<p align=\"center\">73<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"43\">\n<p align=\"center\"><strong>51<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<td width=\"240\">G\u00f6z \u00e7uxurunun eni<\/td>\n<td width=\"108\">\n<p align=\"center\">44<\/p>\n<\/td>\n<td width=\"119\">\n<p align=\"center\">44<\/p>\n<\/td>\n<td width=\"128\">\n<p align=\"center\">39<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"43\">\n<p align=\"center\"><strong>52<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<td width=\"240\">G\u00f6z \u00e7uxurunun h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fc<\/td>\n<td width=\"108\">\n<p align=\"center\">36<\/p>\n<\/td>\n<td width=\"119\">\n<p align=\"center\">33<\/p>\n<\/td>\n<td width=\"128\">\n<p align=\"center\">34<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"43\">\n<p align=\"center\"><strong>54<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<td width=\"240\">Burunun eni<\/td>\n<td width=\"108\">\n<p align=\"center\">25<\/p>\n<\/td>\n<td width=\"119\">\n<p align=\"center\">26<\/p>\n<\/td>\n<td width=\"128\">\n<p align=\"center\">24<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"43\">\n<p align=\"center\"><strong>55<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<td width=\"240\">Burunun h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fc<\/td>\n<td width=\"108\">\n<p align=\"center\">55<\/p>\n<\/td>\n<td width=\"119\">\n<p align=\"center\">52<\/p>\n<\/td>\n<td width=\"128\">\n<p align=\"center\">53<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<p align=\"justify\">\u00abKe\u015fik\u00e7ida\u011f\u00bb qoru\u011funun yerl\u0259\u015fdiyi sah\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259dim d\u00f6vl\u0259tl\u0259rind\u0259n olan Qafqaz Albaniyas\u0131n\u0131n \u0259razisin\u0259 daxil olmu\u015fdur. Buradak\u0131 ma\u011fara monast\u0131r kompleksi d\u0259 m\u0259hz Albaniyan\u0131n xristianl\u0131q d\u00f6vr\u00fc abid\u0259l\u0259ridir. Xristianl\u0131\u011fa q\u0259d\u0259r v\u0259 xristianl\u0131q d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 qayalarda bel\u0259 s\u00fcni ma\u011faralar\u0131n d\u00fcz\u0259ldilm\u0259si \u00d6n Asiyan\u0131n v\u0259 C\u0259nubi Qafqaz\u0131n bir s\u0131ra b\u00f6lg\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259ciyy\u0259vidir. Bel\u0259 m\u0259b\u0259d ma\u011faralara Ke\u015fik\u00e7ida\u011fdan \u0259lav\u0259, Qaraba\u011fda, Qazax rayonunda, Nax\u00e7\u0131vanda v\u0259 \u015e\u0259ki \u2013 Zaqatala b\u00f6lg\u0259sind\u0259 rast g\u0259linir.<br \/>\nTariximizin b\u00fct\u00fcn d\u00f6vrl\u0259rin\u0259 aid abid\u0259l\u0259ri, o c\u00fcml\u0259d\u0259n xristianl\u0131q d\u00f6vr\u00fc abid\u0259l\u0259rin y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 m\u00fchafiz\u0259 v\u0259 t\u0259dqiq edilm\u0259si olduqca z\u0259ruridir.<br \/>\n\u0130slam dininin C\u0259nubi Qafqazda yay\u0131lmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar olaraq G\u00fcrc\u00fcstanla h\u0259ms\u0259rh\u0259d b\u00f6lg\u0259d\u0259 ya\u015fayan alban \u0259halisinin ki\u00e7ik bir qismi g\u00fcrc\u00fc xristianl\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259sir dair\u0259sind\u0259 qalm\u0131\u015f v\u0259 t\u0259dric\u0259n assimilyasiyaya u\u011fram\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259min \u0259razil\u0259rd\u0259ki alban m\u0259b\u0259dl\u0259ri d\u0259 g\u00fcrc\u00fc dindarlar\u0131n\u0131n istifad\u0259sin\u0259 ke\u00e7mi\u015fdir. Ke\u015fik\u00e7ida\u011fdak\u0131 ma\u011fara \u2013 monast\u0131rlarda g\u00fcrc\u00fc xristianl\u0131\u011f\u0131 m\u00f6vzusunda sonrak\u0131 d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 freskalar\u0131n \u00e7\u0259kilm\u0259si d\u0259 m\u0259hz bu hadis\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u201cKe\u015fik\u00e7ida\u011f\u201d qoru\u011fundak\u0131 1 \u2116-li q\u0259bird\u0259 h\u0259m g\u00fcrc\u00fc, h\u0259m d\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lara m\u0259xsus k\u0259ll\u0259l\u0259rin a\u015fkar edilm\u0259si d\u0259 m\u0259hz bununla ba\u011fl\u0131 ola bil\u0259r. Buradak\u0131 2 v\u0259 3 \u2116-li k\u0259ll\u0259l\u0259r orta \u0259srl\u0259rd\u0259 burada ya\u015fam\u0131\u015f albanlara aiddir.<br \/>\n\u00abKe\u015fik\u00e7ida\u011f\u00bb D\u00f6vl\u0259t tarix-m\u0259d\u0259niyy\u0259t qoru\u011funun \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131n\u0131n qoru\u011fa yax\u0131n \u0259razid\u0259 q\u0259dim q\u0259birl\u0259rin m\u00f6vcudlu\u011fu bar\u0259d\u0259 verdikl\u0259ri m\u0259lumat\u0131 yerind\u0259c\u0259 yoxlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn 2011-ci il iyun ay\u0131nda h\u0259min \u0259raziy\u0259 arxeoloji ekspedisiya g\u00f6nd\u0259rilmi\u015fdir. \u018frazi \u015fimaldan \u00abKe\u015fik\u00e7ida\u011f\u00bb qoru\u011funun s\u0259rh\u0259dl\u0259ri, c\u0259nubdan \u00abKarvan d\u0259r\u0259si\u00bb deyil\u0259n d\u0259r\u0259 il\u0259 h\u00fcdudlan\u0131r. Sah\u0259 \u0259sas\u0259n d\u00fcz\u0259nlikd\u0259n ibar\u0259tdir. \u018frazid\u0259n otlaq sah\u0259si kimi istifad\u0259 edilir. Bura bax\u0131\u015f zaman\u0131 qoruq \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131n\u0131n verdikl\u0259ri m\u0259lumat \u00f6z t\u0259sdiqini tapm\u0131\u015fd\u0131r. Y\u0259ni bu \u0259razid\u0259 do\u011frudan da, q\u0259dim q\u0259birl\u0259rin oldu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015fdir. Buradak\u0131 q\u0259birl\u0259r bir ne\u00e7\u0259 hektar \u0259razini \u0259hat\u0259 ed\u0259n kurqanlardan ibar\u0259tdir. Burada onlarla kurqan tipli q\u0259birl\u0259rin oldu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirildi. Sah\u0259d\u0259 heyvandarl\u0131qla \u0259laq\u0259dar olaraq s\u00fcni g\u00f6ll\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131 zaman\u0131 q\u0259dim q\u0259bir abid\u0259l\u0259ri da\u011f\u0131nt\u0131ya m\u0259ruz qalm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\nKurqanlar\u0131n \u00f6rt\u00fcy\u00fcn\u00fcn diametri b\u0259z\u0259n 10-12 m-\u0259 yax\u0131nla\u015f\u0131r. Kurqan \u00f6rt\u00fckl\u0259ri \u00e7ay da\u015flar\u0131ndan ibar\u0259tdir (Tablo 3,1). Bu kurqanlar\u0131n aid oldu\u011fu d\u00f6vr\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn onlardan birind\u0259 qaz\u0131nt\u0131 i\u015fl\u0259ri apar\u0131ld\u0131. Kurqan\u0131n m\u0259rk\u0259zind\u0259 yerl\u0259\u015fmi\u015f q\u0259bir kameras\u0131nda heyvan s\u00fcm\u00fckl\u0259ri, 2 \u0259d\u0259d saxs\u0131 qab v\u0259 t\u0131sba\u011fa q\u0131n\u0131 a\u015fkar edildi (Tablo 3,2-3). Son tunc \u2013 erk\u0259n d\u0259mir d\u00f6vr\u00fcn\u0259 aid q\u0259bird\u0259 t\u0131sba\u011fa q\u0131n\u0131n\u0131n a\u015fkar edilm\u0259si Ming\u0259\u00e7evir qaz\u0131nt\u0131lar\u0131ndan m\u0259lumdur (\u0410\u0441\u043b\u0430\u043d\u043e\u0432, \u0412\u0430\u0438\u0434\u043e\u0432, \u0418\u043e\u043d\u0435,\u00a0<em>1959<\/em>). Q\u0259bird\u0259 insan skeletin\u0259 rast g\u0259linm\u0259di. Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259rb b\u00f6lg\u0259sind\u0259 yay\u0131lm\u0131\u015f Xocal\u0131 \u2013 G\u0259d\u0259b\u0259y m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 aid q\u0259bir abid\u0259l\u0259rinin b\u0259zil\u0259rind\u0259 insan skeleti a\u015fkar edilm\u0259mi\u015fdir. Yaylaq \u2013 q\u0131\u015flaq maldarl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan q\u0259dim tayfalar\u0131n d\u0259fn ad\u0259tl\u0259rind\u0259 xatirat q\u0259birl\u0259ri geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r (\u041a\u0435\u0441\u0430\u043c\u0430\u043d\u043b\u044b, 1999; M\u00fcseyibli, 2004; M\u00fcseyibli 2010). Bu tip xatirat q\u0259birl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 m\u0259hz haz\u0131rki qazd\u0131\u011f\u0131m\u0131z kurqand\u0131r. A\u015fkar edilmi\u015f keramika m\u0259mulat\u0131 \u0259sas\u0131nda bu kurqan\u0131 son tunc \u2013 erk\u0259n d\u0259mir d\u00f6vr\u00fcn\u0259 \u2013 e.\u0259. II minilliyin sonlar\u0131na aid etm\u0259k olar.<br \/>\nQ\u0259bird\u0259 a\u015fkar edilmi\u015f qablar\u0131n h\u0259r ikisi qara cilal\u0131d\u0131r. Onlardan biri darbo\u011fazl\u0131, k\u00fcp\u0259tiplidir (Tablo 4). Qab\u0131n b\u00fct\u00fcn s\u0259thi cila \u00fcsulu il\u0259 \u00e7\u0259kilmi\u015f nax\u0131\u015flarla \u00f6rt\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. Bo\u011fazdan oturaca\u011fa q\u0259d\u0259r d\u00fcz x\u0259tl\u0259r, basma n\u00f6qt\u0259l\u0259r, \u00e7\u0259pin\u0259 x\u0259tl\u0259r, dal\u011fal\u0131 x\u0259tl\u0259r, s\u0259liq\u0259siz \u00e7\u0259kilmi\u015f \u00fcf\u00fcqi x\u0259tl\u0259r v\u0259 yen\u0259d\u0259 oturaca\u011fa do\u011fru \u00e7\u0259kilmi\u015f d\u00fcz x\u0259tl\u0259r biri dig\u0259rini \u0259v\u0259z etmi\u015fdir. B\u00fct\u00fcn bu nax\u0131\u015f komponentl\u0259rini biri-birind\u0259n d\u00f6rd \u0259d\u0259d \u00fcf\u00fcqi \u00e7\u0259kilmi\u015f zolaqlar ay\u0131r\u0131r. Qab\u0131n \u00fcstd\u0259n g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc G\u00fcn\u0259\u015f t\u0259svirini xat\u0131rlad\u0131r. Burada ilin f\u0259sill\u0259rinin biri-birini \u0259v\u0259zetm\u0259si s\u0259hn\u0259sinin r\u0259mzi t\u0259svir edildiyinid\u0259 ehtimal etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<br \/>\n\u0130kinci qab bardaq tiplidir (Tablo 5). Dar bo\u011fazl\u0131 olub, \u00a0a\u011f\u0131z k\u0259nar\u0131n\u0131 \u00e7iyinl\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n qulpa malikdir. Qab\u0131n g\u00f6vd\u0259sind\u0259 v\u0259 oturaca\u011fa yax\u0131n yerd\u0259de\u015fik l\u0259ra\u00e7\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bel\u0259 hallara b\u0259hs edil\u0259n d\u00f6vr\u00fcn q\u0259bir abid\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 rastg\u0259linmi\u015fdir. Qab\u0131n alt\u0131 dabanl\u0131 oturaca\u011fa malikdirki, buda Xocal\u0131\u2013 G\u0259d\u0259b\u0259y m\u0259d\u0259niyy\u0259ti keramikas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn azt\u0259sad\u00fcfedil\u0259n qablardand\u0131r. Bu qab\u0131nda b\u00fct\u00fcn s\u0259thi cila \u00fcsulu il\u0259 nax\u0131\u015flanm\u0131\u015fd\u0131r. Qab\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259 yuxar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131ya \u015faquli zolaqlar, \u00fc\u00e7paralel \u00fcf\u00fcqi x\u0259tl\u0259r, tor\u015f\u0259killi t\u0259svir, z\u0259if cilal\u0131 sah\u0259 v\u0259 ondan oturaca\u011fa do\u011fru d\u00fcz, uzun x\u0259tl\u0259r ard\u0131c\u0131ll\u0131qla \u00e7\u0259kilmi\u015fdir.<br \/>\nH\u0259r iki qab\u0131n Xocal\u0131 \u2013 G\u0259d\u0259b\u0259y m\u0259d\u0259niyy\u0259ti abid\u0259l\u0259rind\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 analoqlar\u0131 m\u0259lumdur.<br \/>\nHaqq\u0131nda b\u0259hs edil\u0259n bu kurqanlar\u0131 son tunc \u2013 erk\u0259n d\u0259mir d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn maldar\u0259halisin\u0259 aiddir. Bu abid\u0259l\u0259rindi oldu\u011fu kimi \u00fc\u00e7min il \u0259vv\u0259ld\u0259 Ceyran\u00e7\u00f6l \u0259razisinin heyvandarlar t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0131\u015f otlaqsah\u0259l\u0259ri kimi istifad\u0259 edildiyini g\u00f6st\u0259rir.<br \/>\nB\u00f6y\u00fck K\u0259sik q\u0259s\u0259b\u0259sind\u0259n t\u0259qrib\u0259n 5 km \u015f\u0259rqd\u0259 daha birne\u00e7\u0259 kurqan a\u015fkar edildi. Bunlar\u0131n Ke\u015fik\u00e7ida\u011f yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 kurqanlardan f\u0259rqi ondan ibar\u0259tdir ki, onlar\u0131n \u00f6rt\u00fckl\u0259ri h\u00fcnd\u00fcr olub (2 m-\u0259q\u0259d\u0259r), daha iri h\u0259cmlidirl\u0259r (Tablo 5). Yaln\u0131z arxeoloji qaz\u0131nt\u0131lardan sonra bu kurqanlar\u0131n tunc d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn hans\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 aid oldu\u011funu q\u0259ti s\u00f6yl\u0259m\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<br \/>\nApar\u0131lan \u00e7\u00f6l t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259ri g\u00f6st\u0259rir ki, \u00abKe\u015fik\u00e7ida\u011f\u00bb qoru\u011fu v\u0259 \u0259traf \u0259razil\u0259rd\u0259 m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vrl\u0259r\u0259 aid \u00e7oxsayl\u0131 tarixi, arxeoloji abid\u0259l\u0259r vard\u0131r v\u0259 onlar\u0131n ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u0259razinin q\u0259dimtarixinin ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan olduqca \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u018fD\u018fB\u0130YYAT:<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li style=\"list-style-type: none;\">\n<ul>\n<li>N.M\u00fcseyibli. Z\u0259y\u0259m\u00e7ay nekropolunda arxeoloji qaz\u0131nt\u0131lar \/\/ \u00abAz\u0259rbaycan arxeologiyas\u0131 v\u0259 etnoqrafiyas\u0131\u00bb jurnal\u0131. Bak\u0131, 2004, \u21162<\/li>\n<li>N.M\u00fcseyibli. Z\u0259y\u0259m\u00e7ay nekropolunun q\u0259bir tipl\u0259ri \/\/ \u00abAz\u0259rbaycan arxeologiyas\u0131\u00bb jurnal\u0131. Bak\u0131, 2009, \u21162<\/li>\n<li>\u0410\u0431\u0434\u0443\u0448\u0435\u043b\u0438\u0448\u0432\u0438\u043b\u0438 \u041c.\u0413. \u0410\u043d\u0442\u0440\u043e\u043f\u043e\u043b\u043e\u0433\u0438\u044f \u0434\u0440\u0435\u0432\u043d\u0435\u0433\u043e \u0438 \u0441\u043e\u0432\u0440\u0435\u043c\u0435\u043d\u043d\u043e\u0433\u043e \u043d\u0430\u0441\u0435\u043b\u0435\u043d\u0438\u044f \u0413\u0440\u0443\u0437\u0438\u0438. \u0422\u0431\u0438\u043b\u0438\u0441\u0438, 1964<\/li>\n<li>\u041a\u0430\u0441\u0438\u043c\u043e\u0432\u0430 \u0420.\u041c. \u0410\u043d\u0442\u0440\u043e\u043f\u043e\u043b\u043e\u0433\u0438\u0447\u0435\u0441\u043a\u0438\u0435 \u0438\u0441\u0441\u043b\u0435\u0434\u043e\u0432\u0430\u043d\u0438\u044f \u0447\u0435\u0440\u0435\u043f\u043e\u0432 \u0438\u0437 \u041c\u0438\u043d\u0433\u0435\u0447\u0430\u0443\u0440\u0430. \u0411\u0430\u043a\u0443, 1960<\/li>\n<li>\u041a\u0430\u0441\u0438\u043c\u043e\u0432\u0430 \u0420.\u041c. \u0410\u043d\u0442\u0440\u043e\u043f\u043e\u043b\u043e\u0433\u0438\u0447\u0435\u0441\u043a\u0430\u044f \u0438\u0441\u0441\u043b\u0435\u0434\u043e\u0432\u0430\u043d\u0438\u044f \u0441\u043e\u0432\u0440\u0435\u043c\u0435\u043d\u043d\u043e\u0433\u043e \u043d\u0430\u0441\u0435\u043b\u0435\u043d\u0438\u044f \u0410\u0437\u0435\u0440\u0431\u0430\u0439\u0434\u0436\u0430\u043d\u0441\u043a\u043e\u0439 \u0421\u0421\u0420. \u0411\u0430\u043a\u0443, 1975<\/li>\n<li>\u041a\u0430\u0441\u0438\u043c\u043e\u0432 \u0420.\u041c. \u041a \u044d\u0442\u043d\u043e\u0433\u0435\u043d\u0435\u0437\u0443 \u0430\u0437\u0435\u0440\u0431\u0430\u0439\u0434\u0436\u0430\u043d\u0441\u043a\u043e\u0433\u043e \u043d\u0430\u0440\u043e\u0434\u0430 \u043f\u043e \u0434\u0430\u043d\u043d\u044b\u043c \u0430\u043d\u0442\u0440\u043e\u043f\u043e\u043b\u043e\u0433\u0438\u0438 \/\/ \u041a \u043f\u0440\u043e\u0431\u043b\u0435\u043c\u0435 \u044d\u0442\u043d\u043e\u0433\u0435\u043d\u0435\u0437\u0430 \u0430\u0437\u0435\u0440\u0431\u0430\u0439\u0434\u0436\u0430\u043d\u0441\u043a\u043e\u0433\u043e \u043d\u0430\u0440\u043e\u0434\u0430. \u0411\u0430\u043a\u0443, 1984<\/li>\n<li>\u041a\u0435\u0441\u0430\u043c\u0430\u043d\u043b\u044b \u0413.\u041f. \u0410\u0440\u0445\u0435\u043e\u043b\u043e\u0433\u0438\u0447\u0435\u0441\u043a\u0438\u0435 \u043f\u0430\u043c\u044f\u0442\u043d\u0438\u043a\u0438 \u044d\u043f\u043e\u0445\u0438 \u0431\u0440\u043e\u043d\u0437\u044b \u0438 \u0440\u0430\u043d\u043d\u0435\u0433\u043e \u0436\u0435\u043b\u0435\u0437\u0430 \u0414\u0430\u0448\u043a\u0435\u0441\u0430\u043d\u0441\u043a\u043e\u0433\u043e \u0440\u0430\u0439\u043e\u043d\u0430. \u0411\u0430\u043a\u0443, 1999.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ol>\n<p align=\"right\"><strong><em>\u00a0\u00a0 N\u0259c\u0259f M\u00fcseyibli tarix \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru<\/em><\/strong><br \/>\n<strong><em>Anar A\u011falarzad\u0259 tarix \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru<\/em><\/strong><br \/>\n<strong><em>DmitriyKiri\u00e7enko tarix \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru<\/em><\/strong><\/p>\n<div class=\"gallerify-container\"><div class=\"gallerify\" data-allowfullscreen=\"true\" data-nav=\"thumbs\" data-keyboard=\"true\"  data-autoplay=\"false\" data-trackpad=\"false\" data-ratio=\"800\/500\" data-width=\"96%\"><img src=\"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/0212.jpg\" width=\"1024\" height=\"768\" alt=\"\" data-skip-lazy=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/12545.jpg\" width=\"1024\" height=\"768\" alt=\"\" data-skip-lazy=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/78.-1.jpg\" width=\"1024\" height=\"768\" alt=\"\" data-skip-lazy=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/79.-2.jpg\" width=\"1024\" height=\"768\" alt=\"\" data-skip-lazy=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/125.jpg\" width=\"1024\" height=\"768\" alt=\"\" data-skip-lazy=\"\" \/>\n<\/div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p align=\"justify\">Arxeologiya v\u0259 Etnoqrafiya \u0130nsititutunun A\u011fstafa rayonu \u0259razisind\u0259ki abid\u0259l\u0259ri t\u0259dqiq ed\u0259n ekspedisiyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n 2008-ci ild\u0259 \u00abKe\u015fik\u00e7ida\u011f\u00bb D\u00f6vl\u0259t tarix-m\u0259d\u0259niyy\u0259t qoru\u011funda arxeoloji qaz\u0131nt\u0131 i\u015fl\u0259ri aparm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\nQoruq Ceyran\u00e7\u00f6ld\u0259&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":659,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[7],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/en_US\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/276"}],"collection":[{"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/en_US\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/en_US\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/en_US\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/en_US\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=276"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/en_US\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/276\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3146,"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/en_US\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/276\/revisions\/3146"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/en_US\/wp-json\/wp\/v2\/media\/659"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/en_US\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=276"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/en_US\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=276"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/en_US\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=276"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}