{"id":261,"date":"2017-11-06T14:39:12","date_gmt":"2017-11-06T10:39:12","guid":{"rendered":"http:\/\/keshikchidaq.az\/wp\/?p=261"},"modified":"2020-05-27T12:37:24","modified_gmt":"2020-05-27T08:37:24","slug":"kesikcidag-silsil%c9%99si-%c9%99trafi-q%c9%99dim-abid%c9%99l%c9%99r-haqqinda-m%c9%99lumat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/en_US\/content\/261","title":{"rendered":"Ke\u015fik\u00e7ida\u011f silsil\u0259si \u0259traf\u0131 q\u0259dim abid\u0259l\u0259r haqq\u0131nda m\u0259lumat"},"content":{"rendered":"<p align=\"justify\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Yer tarixinin III geoloji d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 d\u0259niz alt\u0131ndan \u00e7\u0131xm\u0131\u015f Qatarda\u011f silsil\u0259l\u0259ri qumlu-gilli \u00e7uxurlardan yaranm\u0131\u015fd\u0131. Bu t\u0259rkibli \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fcl\u0259r i\u00e7\u0259risind\u0259n sarmat d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn ax\u0131rlar\u0131na m\u00fcvafiq (8-10 milyon il) n\u0259h\u0259ng onur\u011fal\u0131 m\u0259m\u0259li heyvanlar\u0131n qal\u0131qlar\u0131 a\u015fkar edilmi\u015fdir (D.V.Hac\u0131yev). Maraql\u0131d\u0131r ki, kompleks t\u0259rkibind\u0259 \u00fc\u00e7 n\u00f6v (Mastadont, c\u0259nub v\u0259 q\u0259dim), fil, z\u00fcraf\u0259, hipparion, (\u00fc\u00e7 d\u0131rnaql\u0131 at), q\u0259dim\u00a0 \u00f6k\u00fcz, d\u0259v\u0259 qu\u015fu v\u0259 s. yana\u015f\u0131 ali\u00a0 insanab\u0259nz\u0259r meymuna aid da\u015f\u00a0 qal\u0131qlar\u0131\u00a0 da\u00a0 \u0259ld\u0259 olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p align=\"justify\">M\u0259\u015fhur paleoantropoloqlar (Bir\u00e7ard Abramovi\u00e7, Qabo\u015fvilin, Binak, Rodiski , Yakimov , R. Qas\u0131mova ) bu ali meymunun 5di\u015f qal\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6yr\u0259n\u0259r\u0259k\u00a0 onu Udabnopitek (\u201cdriopitek\u201d) adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015flar.M\u0259hz\u00a0 bu nadir di\u015f qal\u0131qlar\u0131na g\u00f6r\u0259 Qafqaz\u0131 m\u0259xsus\u0259nd\u0259\u00a0 Az\u0259rbaycan\u0131 ilk\u00a0 insan\u0131n\u00a0 yaranma zonas\u0131na daxil\u00a0 etmi\u015fdir. Burada Afrika\u00a0 t\u0259bi\u0259tli land\u015faft qur\u015faqlar\u0131, su h\u00f6vz\u0259l\u0259ri m\u00f6vcud olmu\u015fdur. \u00c7ox sonralar is\u0259 IV geoloji d\u00f6vr\u00fcn erk\u0259n \u00e7a\u011flar\u0131nda eoplen-stosen (Villatrank) m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 (\u018fl\u0259\u015fr\u0259f M\u0259mm\u0259dov, M\u00fcseyib M\u00fcseyibli, Naib \u015eirinov) g\u00fccl\u00fc yer qabarmalar\u0131, da\u011f \u0259m\u0259l\u0259g\u0259lm\u0259 prosesl\u0259ri t\u0259sirind\u0259n k\u0259skin t\u0259bi\u0259t d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259ri ba\u015f verdikd\u0259 z\u0259ngin flora v\u0259 fauna al\u0259mi k\u00f6kl\u00fc d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259r\u0259 u\u011fram\u0131\u015fd\u0131.<br \/>\nBu zonada ilk ya\u015fay\u0131\u015f izl\u0259ri IV d\u00f6vr\u00fcn ortalar\u0131nda (450 minill\u0259rd\u0259) ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 t\u0259dqiqatlarla (V.P.Lyuvin, M.H\u00fcseynov, M.M\u0259nsurov) m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilmi\u015fdi. Burada qaynar h\u0259yat 150-130 min il \u0259vv\u0259l\u0259d\u0259k davam etmi\u015fdir. Qarad\u00fcz, Karvan d\u0259r\u0259, Q\u00fcdr\u0259t bula\u011f\u0131, Ac\u0131 d\u0259r\u0259, q\u0259dim Da\u015f d\u00f6vr\u00fc d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259l\u0259ri, \u0259m\u0259k al\u0259tl\u0259rinin t\u0259hlili bunlar\u0131 deyir.<br \/>\nN\u00f6vb\u0259ti d\u0259f\u0259 Qatarda\u011f (Ke\u015fik\u00e7ida\u011f) silsil\u0259si \u0259traf\u0131nda ya\u015fay\u0131\u015f-m\u0259d\u0259niyy\u0259t izl\u0259rin\u0259 IV-V \u0259srl\u0259rd\u0259n rast g\u0259linir. \u018fvv\u0259lc\u0259 b\u00fctp\u0259r\u0259stl\u0259r &#8211; aya, g\u00fcn\u0259\u015f\u0259, m\u00fcxt\u0259lif heyvanlara inam g\u0259tir\u0259nl\u0259r \u2013 \u00f6z dini bax\u0131\u015flar\u0131n\u0131 saxlamaq v\u0259 h\u00fccumlardan qorunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn bu da\u011flara \u00e7\u0259klilib h\u0259yat s\u00fcrm\u00fc\u015fl\u0259r. Bundan sonra at\u0259\u015fp\u0259r\u0259st z\u0259rd\u00fc\u015ftl\u0259r dini etiqadlar\u0131n\u0131 davam etdirm\u0259kd\u0259n \u00f6tr\u00fc t\u0259rki d\u00fcnya olmu\u015f, \u00f6zl\u0259rinin \u00e7ap\u0131b d\u00fcz\u0259ltdiyi qayaalt\u0131 s\u0131\u011f\u0131nacaqlarda-ma\u011faralarda ya\u015fam\u0131\u015flar. (F.Muradova, F.M\u0259mm\u0259dova).<br \/>\nArt\u0131q IV \u0259srd\u0259n Albaniyada xristianl\u0131q q\u0259bul edildikd\u0259n sonra ma\u011fara-monast\u0131rlarda h\u0259yat yenid\u0259n canlanm\u0131\u015fd\u0131. (Z.B\u00fcnyadov)<br \/>\nLakin, sonrak\u0131 d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 b\u00fctp\u0259r\u0259stliy\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 at\u0259\u015fp\u0259r\u0259stl\u0259r\u0259 m\u0259xsus r\u0259mzl\u0259r, simvol, ni\u015fan\u0259 v\u0259 \u0259lam\u0259tl\u0259r s\u0131nd\u0131r\u0131l\u0131b, q\u0131r\u0131l\u0131b, k\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015fd\u00fcr.<br \/>\nQatarda\u011f (Ke\u015fik\u00e7ida\u011f) silsil\u0259sind\u0259ki, Ke\u015fikqala v\u0259 alban m\u0259b\u0259dl\u0259ri V-VI \u0259srl\u0259rd\u0259 in\u015fa olunmu\u015fdur. (S.Vaxu\u015fti, Y.N\u0259sibli). Qatarda\u011f silsil\u0259sinin \u015fimalda quzey\u0259 baxan tir\u0259 v\u0259 d\u00fcz\u0259nlikl\u0259rind\u0259 q\u0259dim B\u00f6y\u00fck Az\u0259rbaycan\u0131n Kambisena vilay\u0259ti \u0259razisind\u0259 albanlar\u0131n t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sah\u0259l\u0259ri, metal v\u0259 k\u0259rpic k\u00fcr\u0259l\u0259ri m\u00f6vcud olmu\u015fdur. M\u0259b\u0259d v\u0259 kils\u0259 kahinl\u0259rin\u0259 ian\u0259l\u0259r g\u0259lmi\u015f, onlar\u0131n \u00e7oxlu sayda i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259si iqtisadiyyatda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir (R.G\u00f6y\u00fc\u015fov). Burada Bor\u00e7al\u0131 \u00e7\u00f6k\u0259yi-Ba\u015fke\u00e7itd\u0259n, orta\u00e7ala-Soqanl\u0131qdan, Qara t\u0259p\u0259d\u0259n, Qara\u00e7\u00f6p (Saqari\u00e7o) v\u0259 S\u0131\u011fnaqdan&#8230; ziyar\u0259t\u0259 g\u0259lirl\u0259rmi\u015f.<br \/>\nG\u00fcrc\u00fcl\u0259r \u0259razid\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259t gizli planla i\u015fl\u0259mi\u015fdil\u0259r. Ma\u011fara-monast\u0131rlarda t\u0259mir aparm\u0131\u015flar. Alban m\u0259b\u0259di v\u0259 Ke\u015fikqalada qaz\u0131nt\u0131lar aparm\u0131\u015f, maddi qal\u0131qlar\u0131, ma\u011fara-monast\u0131rlardak\u0131 m\u00fcq\u0259dd\u0259s q\u0259birl\u0259ri a\u00e7\u0131b skeletin ba\u015f-k\u0259ll\u0259 hiss\u0259sini, buradak\u0131 \u0259\u015fyalar\u0131 m\u0259nims\u0259mi\u015fl\u0259r. T\u0259cili olaraq kompleksd\u0259 t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259ri aparmaq z\u0259rur\u0259ti ortaya \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131r. \u018fks t\u0259qdird\u0259 onlar arxeoloji v\u0259 antropoloji qal\u0131qlar\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fcnk\u00fcl\u0259\u015fdirib bir ne\u00e7\u0259 dild\u0259 \u00e7ap ed\u0259r\u0259k xristian al\u0259min\u0259 car \u00e7\u0259km\u0259kl\u0259 s\u0259rh\u0259d m\u00fcbahis\u0259si qald\u0131racaqlar. N\u0259tic\u0259d\u0259 Ceyran\u00e7\u00f6l torpaqlar\u0131, Qarayaz\u0131 me\u015f\u0259si, q\u0131\u015flaqlar \u0259limizd\u0259n \u00e7\u0131xacaqd\u0131r.<br \/>\nM\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 qeyd edildiyi kimi Q\u0259dim Qafqaz Albaniyas\u0131 \u0259razisind\u0259 bir s\u0131ra m\u00fcq\u0259dd\u0259s ocaqlar, m\u0259b\u0259d m\u0259rk\u0259zl\u0259ri olmu\u015fdur. Albaniyada xristianl\u0131q d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 8 yepiskopluq f\u0259aliyy\u0259td\u0259 olmu\u015fdur. Xilaf\u0259tin i\u015f\u011fal\u0131ndan sonra Albaniyada onlardan 5-i qalm\u0131\u015fd\u0131r ki, onlar da yaln\u0131z ucqar vilay\u0259tl\u0259rd\u0259 da\u011fl\u0131q, me\u015f\u0259lik \u0259razil\u0259rd\u0259 saxlanm\u0131\u015fd\u0131r. Xristianl\u0131\u011f\u0131n g\u00fccl\u00fc qollar\u0131ndan 3 \u015eimali-Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan\u0131n \u015e\u0259ki-Balak\u0259n, Qazax-Dilican nahiy\u0259l\u0259rind\u0259 m\u00f6vcud olmu\u015fdur.<br \/>\nSon ill\u0259rd\u0259\u00a0 Ceyran\u00e7\u00f6l \u0259razisinin Qatar da\u011f silsil\u0259sind\u0259 neotektonik prosesl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xm\u0131\u015f s\u0131ld\u0131r\u0131m qaya zola\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131nda t\u0259bii v\u0259 s\u00fcni yolla \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lmi\u015f ma\u011fara kompleksi qeyd\u0259 al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. (\u015f\u0259kil 1) Bel\u0259ki 1990-c\u0131 ill\u0259rin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131nad\u0259k ma\u011faralar olan \u0259razi qapal\u0131 h\u0259rbi t\u0259lim bazas\u0131 oldu\u011fundan qism\u0259n \u00f6yr\u0259nilmi\u015fdir. 2000-ci ild\u0259n b\u0259ri G\u00fcrc\u00fcstan d\u00f6vl\u0259tinin xarici i\u015fl\u0259r nazirliyi K\u00fcr \u00e7ay\u0131n\u0131n sol sahilind\u0259 Ceyran\u00e7\u00f6l\u00fcn Qatar da\u011f silsil\u0259sinin c\u0259nub yamaclar\u0131ndak\u0131 ma\u011fara kompleksinin onlara m\u0259xsuslu\u011fu bar\u0259d\u0259 notalar vermi\u015fl\u0259r. Halbuki IV \u0259srd\u0259n albanlar\u0131n Kambisena vilay\u0259tind\u0259 xristianl\u0131\u011f\u0131 q\u0259bul etmi\u015fdil\u0259r.<br \/>\nBu s\u00fcni ma\u011faralarda \u0259r\u0259b istilas\u0131ndan sonra x\u00fcsus\u0259nd\u0259 \u0259r\u0259b istilas\u0131ndan sonra x\u00fcsus\u0259nd\u0259 XII \u0259srd\u0259n indiy\u0259d\u0259k g\u00fcrc\u00fcl\u0259r gizli sur\u0259td\u0259 xristian-pravoslav m\u00f6vzular\u0131nda \u00e7apma otaqlar\u0131n divar v\u0259 tavanlar\u0131 boyu r\u0259ngli \u015f\u0259kill\u0259r \u00e7\u0259kmi\u015fl\u0259r. Ceyran\u00e7\u00f6l ma\u011faralar\u0131ndak\u0131 r\u0259sml\u0259rin tarixi d\u00f6vrl\u0259r\u0259 aid qatlar\u0131 vard\u0131. Lakin islama q\u0259d\u0259rki xristian albanlar\u0131n b\u0259dii, dini v\u0259 estetik duyumundan qalm\u0131\u015f s\u0259hn\u0259l\u0259r yonulub, q\u0131r\u0131l\u0131b at\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\nQatar silsil\u0259sind\u0259 da\u011f q\u0131l\u0131clar\u0131 \u00fcst\u00fc zirv\u0259l\u0259rd\u0259 q\u0259dim albanlar qalalar, m\u00fc\u015fahid\u0259 q\u00fcll\u0259l\u0259ri, m\u0259b\u0259dl\u0259r, yard\u0131m\u00e7\u0131 tikilil\u0259r yarad\u0131b getmi\u015fl\u0259r. Kambisinada S\u0131\u011fnak kimi g\u00fccl\u00fc da\u015f i\u015fl\u0259m\u0259 oca\u011f\u0131 vard\u0131 (2).<br \/>\nBel\u0259 qalalardan biri Qatar da\u011f\u0131n\u0131n K\u0259m\u0259rqaya m\u0259nt\u0259q\u0259si \u00fcst\u00fcnd\u0259 \u00e7\u0131lpaq dik qayal\u0131q \u00fcz\u0259rind\u0259 ucal\u0131r. Qala planda d\u00fczbucaql\u0131 olub 3 m\u0259rt\u0259b\u0259lidir. Divarlar\u0131 yerli da\u015fdan, m\u0259rt\u0259b\u0259l\u0259r aras\u0131 d\u00fczbucaq bi\u00e7imli q\u0131rm\u0131z\u0131 k\u0259rpicd\u0259n h\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. Qalan\u0131n tikintisind\u0259 birl\u0259\u015fdirici m\u0259hlul kimi \u0259h\u0259ngd\u0259n istifad\u0259 olunmu\u015fdur.<br \/>\nBel\u0259 qurulu\u015f v\u0259 yaruslu qala \u2013 m\u00fc\u015fahid\u0259 m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259ri, ke\u015fik q\u00fcll\u0259l\u0259ri Az\u0259rbaycan\u0131n bir s\u0131ra da\u011f\u0259t\u0259yi qur\u015faqlar\u0131nda indid\u0259 qalmaqdad\u0131r. Bu bax\u0131mdan \u00c7\u0131raqqala, \u018fskipara q\u00fcll\u0259si, Ke\u015fik qala abid\u0259l\u0259ri daha bariz n\u00fcmun\u0259l\u0259r kimi diqq\u0259t \u00e7\u0259kir. H\u0259r \u00fc\u00e7 qalada m\u00fc\u015fahid\u0259 qur\u011fusunda n\u0259zar\u0259t v\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f g\u00f6zl\u00fckl\u0259ri m\u00fctl\u0259q \u015fimal v\u0259 c\u0259nub s\u0259mtl\u0259rd\u0259 yerl\u0259\u015firl\u0259r. Bu m\u0259qs\u0259di g\u00fcd\u0259n q\u00fcll\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 Eldar b\u00f6lg\u0259sinin Ell\u0259r oyu\u011fu da\u011f\u0131n\u0131n zirv\u0259sind\u0259 q\u0259rar tutmu\u015fdur<br \/>\nG\u00f6z\u0259t\u00e7i m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rin h\u0259l\u0259 yetkin Tunc d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Qazax\u0131n Musak\u00f6y k\u0259ndi yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda ucalan Bo\u00e7qa t\u0259p\u0259 (Did\u0259ban), A\u011fstafa \u0259razisind\u0259 G\u0259l\u0259m\u00e7\u0259 v\u0259 G\u00fcl\u00fcl da\u011flar\u0131nda ucald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Meqalitik m\u00fcdafi\u0259 divarlar\u0131 sistemind\u0259 d\u00f6rd bucaql\u0131 b\u00fcrcl\u0259rd\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7arp\u0131r.<br \/>\nQatar silsil\u0259si \u0259traf\u0131nda m\u00fcq\u0259dd\u0259s yerl\u0259r d\u0259 vard\u0131r. Bunlardan Ad\u0259m ba\u011f\u0131n\u0131, Karvan d\u0259r\u0259d\u0259ki Piri, Q\u00fcdr\u0259t bula\u011f\u0131n\u0131, ka\u015f\u0131 n\u00fcmun\u0259l\u0259ri tap\u0131lan tikili yerl\u0259rini qeyd etm\u0259k olar. T\u0259bii \u00e7\u0131\u011f\u0131naxaqlar\u0131n qaba\u011f\u0131nda m\u00fcq\u0259dd\u0259s a\u011faclar indid\u0259 bitirl\u0259r. Sitayi\u015f yerl\u0259ri sah\u0259sind\u0259 gur h\u0259yat izl\u0259ri indid\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Qaltan da\u011f zola\u011f\u0131nda sitayi\u015f obyektl\u0259ri daha geni\u015f \u0259razid\u0259 yay\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Ceyran\u00e7\u00f6l\u00fcn Qatar da\u011f\u0131 zola\u011f\u0131nda qeyd\u0259 al\u0131nan alban m\u0259b\u0259dl\u0259ri (Salo\u011flu da\u011f\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259) xaricd\u0259n d\u00fczbucaq, daxild\u0259 oval-dair\u0259vi qurulu\u015fdad\u0131. Burada da m\u00fc\u015fahid\u0259 p\u0259nc\u0259r\u0259l\u0259ri c\u0259nub v\u0259 \u015fimal istiqam\u0259tind\u0259 a\u00e7\u0131l\u0131r.<br \/>\nBel\u0259 ki, m\u0259b\u0259d tikil\u0259n \u0259razinin q\u0259rb v\u0259 \u015f\u0259rq s\u0259mtl\u0259ri da\u011f q\u0131l\u0131c\u0131, \u015fimal-c\u0259nub t\u0259r\u0259fl\u0259ri s\u0131ld\u0131r\u0131m qayal\u0131qd\u0131. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259\u00a0 m\u00fc\u015fahid\u0259-d\u00f6y\u00fc\u015f p\u0259nc\u0259r\u0259l\u0259ri u\u00e7urum yanlara bax\u0131r. Bu p\u0259nc\u0259r\u0259l\u0259r d\u00f6\u015f\u0259m\u0259 s\u0259viyy\u0259sind\u0259n\u00a0 2,5-3 m. h\u00fcnd\u00fcrd\u0259 yerl\u0259\u015firl\u0259r. Bel\u0259 g\u00f6zc\u00fckl\u0259rin 3-\u00fc \u0259sas h\u00fccum g\u00f6zl\u0259nil\u0259n v\u0259 xaricl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259r\u0259 baxan \u0259razil\u0259r\u0259 n\u0259zar\u0259t etdiyind\u0259n \u2013 \u015fimal \u00fczd\u0259dir. G\u00f6zc\u00fcy\u00fcn biri c\u0259nuba bax\u0131r. Bu \u00fcz daha s\u0259rt yamacl\u0131 qayal\u0131qd\u0131r. Ola bilsin ki, bu \u00fcz h\u0259m V\u0259t\u0259n\u0259 bax\u0131rd\u0131, h\u0259m d\u0259 m\u0259b\u0259dl\u0259r\u0259 h\u00fccum \u00fc\u00e7\u00fcn az t\u0259hl\u00fck\u0259li idi.<br \/>\nM\u0259b\u0259din q\u0259rb v\u0259 \u015f\u0259rq divarlar\u0131n\u0131 bay\u0131r \u00fcz\u00fc ta\u011f \u015f\u0259klind\u0259 dayaq h\u00f6rg\u00fc kimi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Bu h\u0259m m\u00f6hk\u0259mlik, h\u0259m d\u0259 tikiliy\u0259 inc\u0259lik m\u0259qs\u0259di g\u00fcdm\u00fc\u015fd\u00fcr.<br \/>\nM\u0259b\u0259din giri\u015f qap\u0131s\u0131 \u015f\u0259rq \u00fcz\u00fcn c\u0259nub k\u00fcnc\u00fcnd\u0259dir. Qap\u0131n\u0131n eni 80 sm, h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fc 1,5 m olub ta\u011fb\u0259nd qurtar\u0131r. Giri\u015fin yanlar\u0131 v\u0259 kandar\u0131 sal da\u015fla qurulub. \u00dcmumi h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fc 4m-\u0259 yax\u0131nd\u0131r. Tavan\u0131 k\u00fcmb\u0259zvari h\u00f6rg\u00fc il\u0259 \u00f6rt\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr.<br \/>\nMaraql\u0131d\u0131r ki, bu m\u0259b\u0259din t\u0259xmin\u0259n 120 m \u015f\u0259rqind\u0259 ta\u011fb\u0259nd \u00f6rt\u00fckl\u00fc ki\u00e7ik tikili vard\u0131r. Bu yard\u0131m\u00e7\u0131 tikilinin \u00f6l\u00e7\u00fcl\u0259ri d\u00fczbucaql\u0131, \u015fimal yan\u0131 yar\u0131m dair\u0259, c\u0259nub divar\u0131 d\u00fcz bi\u00e7imlidi. Tikili d\u0259 \u015fimal-c\u0259nub istiqam\u0259tlidir. Uzunlu\u011fu 2m, eni v\u0259 h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fc 1,5m-dir. Onun da \u015f\u0131mala t\u0259k g\u00f6zl\u00fcy\u00fc, c\u0259nubdan giri\u015fi olmu\u015fdu.<br \/>\nEyn\u0259n bel\u0259 yard\u0131m\u00e7\u0131 tikili Avey da\u011f\u0131n\u0131n zirv\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n q\u0259dim alban m\u0259b\u0259dinin \u015fimal-\u015f\u0259rqind\u0259dir. Bu alban m\u0259b\u0259di q\u0259dim m\u0259b\u0259din \u00f6z\u00fcl\u00fc \u00fcz\u0259rind\u0259 tikilmi\u015fdir. Amma yenid\u0259n tikil\u0259nd\u0259 tamam ba\u015fqa r\u0259ngli, \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc s\u00fcxurlardan ibar\u0259t da\u015flardan tikilmi\u015fdir.<br \/>\nAvey da\u011f alban m\u0259b\u0259di son d\u0259f\u0259 1838-ci ild\u0259 t\u0259mir olunmu\u015fdu. M\u0259b\u0259din qap\u0131s\u0131 \u00fcst\u00fcnd\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131 tuf da\u015f\u0131ndan yaz\u0131l\u0131 l\u00f6vh\u0259 olmu\u015fdu. Bu da\u015f 1990-c\u0131 ill\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r \u00f6z yerind\u0259ydi. Lakin son bir ne\u00e7\u0259 ild\u0259 m\u0259b\u0259din v\u0259 yard\u0131m\u00e7\u0131 tikilinin \u015f\u0259rq divarlar\u0131 (erm\u0259ni h\u0259rbi g\u00f6z\u0259t\u00e7i m\u0259nt\u0259q\u0259sind\u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259siz t\u0259r\u0259fl\u0259ri) s\u00f6k\u00fcl\u00fcr. Bel\u0259 v\u0259ziyy\u0259ti biz 2004-c\u00fc ilin 16 yanvar\u0131nda ax\u015fam \u00fcst\u00fc m\u00fc\u015fahid\u0259 etmi\u015fik. M\u0259b\u0259din 4-5 m c\u0259nub-\u015f\u0259rqind\u0259 d\u0259 sitayi\u015f v\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f rolu oynam\u0131\u015f bir \u00e7ox ma\u011faralar m\u00f6vcuddur.<br \/>\nYuxar\u0131da qeyd etdiyimiz kimi Ceyran\u00e7\u00f6l Qatar silsil\u0259sind\u0259 a\u015fkar edil\u0259n t\u0259bii v\u0259 s\u00fcni ma\u011faralarda d\u00fcz\u0259ldilmi\u015f m\u0259b\u0259dl\u0259rd\u0259 ilk m\u0259d\u0259ni v\u0259 m\u0259n\u0259vi laylar m\u0259hv edilmi\u015fdir. Bu proses \u0259r\u0259b h\u00fccumlar\u0131ndan sonra islam\u0131n yay\u0131lmas\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 geni\u015fl\u0259nmi\u015fdi. M\u0259lum oldu\u011fu kimi Qaraba\u011fdak\u0131 Partav yepiskoplu\u011fu Qazaxa k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fc. Bel\u0259 ki, Aran, d\u00fcz\u0259n vilay\u0259tl\u0259rd\u0259 islam dini yay\u0131lm\u0131\u015f, da\u011fl\u0131q v\u0259 ucqar vilay\u0259tl\u0259rd\u0259 xristianl\u0131q h\u0259l\u0259 d\u0259 qalmaqda idi. Ceyran\u00e7\u00f6ld\u0259 Albaniyan\u0131n Kambisena vilay\u0259ti g\u00fcrc\u00fc pravoslav t\u0259siri alt\u0131na d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcnd\u0259n v\u0259 dini m\u0259rk\u0259z Tiflisd\u0259 yerl\u0259\u015fdiyind\u0259n B.Qafqaz silsil\u0259si qaya alt\u0131 ma\u011fara m\u0259b\u0259dl\u0259ri pravoslav t\u0259riq\u0259ti t\u0259sir dair\u0259sind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. Da\u011f silsil\u0259l\u0259rind\u0259 Albaniya \u2013 indiki Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 Salo\u011flu v\u0259 Poylu k\u0259ndl\u0259ri b\u0259rab\u0259rind\u0259 iki b\u00f6y\u00fck qaya zola\u011f\u0131 alt\u0131nda 100-\u0259 q\u0259d\u0259r ma\u011fara qeyd\u0259 al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. Ma\u011faralar\u0131n b\u0259zil\u0259ri\u00a0 t\u0259bii yolla-a\u015f\u0131nma, ovulmadan yaranm\u0131\u015fd\u0131r. \u018fks\u0259r hiss\u0259si \u00e7ap\u0131lma yolu il\u0259 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lmi\u015fdir. \u0130st\u0259r Salo\u011flu \u2013 ist\u0259r v\u0259 d\u0259 Q\u00fcdr\u0259t bula\u011f\u0131 \u00fcst\u00fcnd\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f bu otlaqlar h\u00fcnd\u00fcr qayal\u0131\u011f\u0131n yuxar\u0131 lay\u0131nda \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lmi\u015fdir. H\u0259r iki da\u011fda yarad\u0131lm\u0131\u015f bo\u015fluqlar az\u0131 \u00fc\u00e7 yarusda, qatda m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir. Bir ne\u00e7\u0259 yerd\u0259 otaqlar bir-birinin arxas\u0131nda, i\u00e7-i\u00e7\u0259, birind\u0259n dig\u0259rin\u0259 ke\u00e7\u0259n qurulu\u015fdad\u0131r. Da\u011f\u0259t\u0259yi qayalar\u0131n alt\u0131nda \u00e7ap\u0131lm\u0131\u015f otaqlar b\u0259z\u0259n 3-4m h\u00fcnd\u00fcrd\u0259 olub, divarlar\u0131 v\u0259 tavan\u0131 \u0259h\u0259ngl\u0259 suvanm\u0131\u015f, sonra onun \u00fcst\u0259 r\u0259ngli \u015f\u0259kill\u0259r \u00e7\u0259kilmi\u015fdir.<br \/>\nH\u0259r ma\u011farada dini ayinl\u0259r ke\u00e7irm\u0259k v\u0259 ilahiy\u0259t d\u0259rsl\u0259ri ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi otaqlar \u2013 zallar d\u00fcz\u0259lmi\u015fdi. Bu salonlarda\u00a0 ta\u011flar, yonma-b\u00fct\u00f6v\u00a0 s\u00fctunlar, r\u0259fl\u0259r, buxar\u0131lar, h\u00fccr\u0259l\u0259r d\u00fcz\u0259dilmi\u015fdir. B\u00f6y\u00fck obyektl\u0259rd\u0259 qaya boyu ya\u011f\u0131\u015f v\u0259 qar sular\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn zolaq-novlar qaya dibind\u0259 is\u0259 otaqlar\u0131n d\u00f6\u015f\u0259m\u0259si s\u0259viyy\u0259sind\u0259 saxs\u0131 t\u00fcngl\u0259 \u0259h\u0259ngl\u0259 suvayaraq zallar\u0131n q\u0259rb k\u0259ll\u0259sind\u0259\u00a0 d\u0259rind\u0259 \u00e7ap\u0131lm\u0131\u015f su anbarlar\u0131, dibi, yanlar\u0131 g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259n qaranl\u0131q su hovuzlar\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. H\u0259tta Salo\u011flu da\u011f\u0131 alt\u0131nda \u015fimala ged\u0259n tunel d\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Bunlarla bel\u0259 t\u0259k-t\u0259k v\u0259 bir ne\u00e7\u0259 n\u0259f\u0259rin ya\u015famas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc otaqlar da vard\u0131r. Ola bilsin ki, yaruslara pill\u0259k\u0259nl\u0259r\u0259 qalx\u0131rd\u0131lar.<br \/>\nElmi \u0259d\u0259biyyatda B\u00f6y\u00fck v\u0259 Ki\u00e7ik Qafqaz\u0131n da\u011f\u0259t\u0259yi zola\u011f\u0131nda s\u00fcni v\u0259 t\u0259bii ma\u011faralarda t\u0259rkid\u00fcnya insanlar\u0131n \u2013 rahib v\u0259 rahib\u0259l\u0259rin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259rilir. Bel\u0259 ma\u011faralara ax\u0131n m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 daha \u00e7ox olmu\u015fdu. Arxeoloji materiallar g\u00f6st\u0259rir ki, massovu- gur\u00a0 ya\u015fay\u0131\u015f XII-XII \u0259srl\u0259rd\u0259n\u00a0 XVI-XVII\u00a0 \u0259srl\u0259r\u0259d\u0259k davam etmi\u015fdi. N\u0259hay\u0259t monax\u00a0 h\u0259yat\u0131na\u00a0 \u015eah \u0130smay\u0131l, Nadir \u015fah son qoymu\u015flar .<br \/>\nQara\u00e7\u00f6p, Qardaban \u0259razisind\u0259, Ceyran\u00e7\u00f6ld\u0259 ilk orta \u0259srl\u0259rd\u0259 bir ne\u00e7\u0259 monast\u0131r tikilmi\u015fdir. Amma XII \u0259srd\u0259n\u00a0 q\u0131p\u00e7aqlar\u0131n\u00a0 bura\u00a0 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259sind\u0259n\u00a0 sonra \u015e\u0259rqi G\u00fcrc\u00fcstan \u0259razisind\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f canlan\u0131r. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259 C\u0259nubi, \u015e\u0259rqi G\u00fcrc\u00fcstanda ta q\u0259dimd\u0259n indiy\u0259d\u0259k g\u00fcrc\u00fc m\u0259n\u015f\u0259li toponim, hidronim, oronim, \u015f\u0259h\u0259r, ya\u015fay\u0131\u015f yerin\u0259 rast g\u0259linmir. \u00c7\u00fcnki, D\u0259rb\u0259ndd\u0259n Z\u0259ncana, Gilana, Tiflis\u0259 v\u0259 \u0130r\u0259vana, G\u00f6y\u00e7\u0259 mahal\u0131nad\u0259k \u0259razil\u0259r Az\u0259rbaycana m\u0259xsus idi (6).<br \/>\n1914-c\u00fc ild\u0259 Moskvada n\u0259\u015fr olunmu\u015f G\u00fcrc\u00fc ziyal\u0131s\u0131 Sarevi\u00e7 Vaxu\u015ftinin \u201cGeorrafi Qruzi\u201d kitab\u0131nda Ke\u015fik\u00e7ida\u011f silsil\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n abid\u0259l\u0259rd\u0259n dan\u0131\u015f\u0131lark\u0259n \u201cstorojnaya krepost- Ke\u015fik\u00e7iqala\u201d ifad\u0259si i\u015fl\u0259nilmi\u015fdir. El\u0259 Ke\u015fik\u00e7iqala ifad\u0259sinin anlay\u0131\u015f\u0131ndan g\u00f6r\u00fcn\u00fcrk\u00fc g\u00fcrc\u00fc dilind\u0259 n\u0259 ke\u015fik\u00e7i n\u0259d\u0259 qala s\u00f6z\u00fc yoxdur. Bunlarla yana\u015f\u0131 g\u00fcrc\u00fcl\u0259rin\u00a0 Ke\u015fik\u00e7ida\u011f silsil\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n n\u0259 m\u0259b\u0259dl\u0259r\u0259 n\u0259 qalalara n\u0259d\u0259 monast\u0131rlara iddialar\u0131 \u0259sass\u0131zd\u0131r. \u00c7\u00fcnki G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n \u015f\u0259rq b\u00f6lg\u0259sind\u0259 g\u00fcrc\u00fc m\u0259n\u015f\u0259li n\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f yeri n\u0259 da\u011f \u00e7ay ad\u0131 olmam\u0131\u015fd\u0131r. Ke\u015fik\u00e7ida\u011fdan \u015fimalda yerl\u0259\u015f\u0259n S\u0131\u011fnak() Qurcani, Qarat\u0259p\u0259, So\u011fanl\u0131q, Orta\u00e7ala, Naftluq \u00e7o\u011frafi adlar ham\u0131s\u0131 t\u00fcrk-az\u0259rbaycan m\u0259n\u015f\u0259lidir. Ona g\u00f6r\u0259d\u0259 bird\u0259 qeyd etm\u0259k ist\u0259yirik g\u00fcrc\u00fcl\u0259rin bu \u0259razid\u0259 n\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f yerl\u0259ri n\u0259 \u015f\u0259h\u0259r tikili qal\u0131qlar\u0131 n\u0259 ib\u0259dahgahlar\u0131 n\u0259d\u0259 qalalar\u0131 olmam\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\nOna g\u00f6r\u0259 d\u0259\u00a0 G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n iddias\u0131na \u0259sasl\u0131, k\u00f6kl\u00fc cavab \u00fc\u00e7\u00fcn Ceyran\u00e7\u00f6l \u0259razisind\u0259 tarix\u0259n indiki Erm\u0259nistan v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan torpaqlar\u0131n\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259n Q\u0259dim B\u00f6y\u00fck\u00a0 Az\u0259rbaycan abid\u0259l\u0259rind\u0259\u00a0 q\u0259dim co\u011frafi, arxeoloji, etnoqrafik, inc\u0259s\u0259n\u0259t, memarl\u0131q v\u0259 xristian elm sah\u0259l\u0259rin\u0259 dair m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin birg\u0259 planl\u0131 d\u0259rin t\u0259dqiqat\u0131 getm\u0259lidi. H\u0259m d\u0259 bu problemin gedi\u015fi t\u0259miz \u0259ll\u0259rd\u0259 olmaqla D\u00f6vl\u0259t strukturlar\u0131 n\u0259zar\u0259ti alt\u0131nda olmal\u0131d\u0131.<br \/>\nXristian abid\u0259l\u0259rin\u0259 bigan\u0259 m\u00fcnasib\u0259t Ceyran\u00e7\u00f6l v\u0259 Avey da\u011f\u0131nda olan abid\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 qon\u015fu respublikalar\u0131n \u0259razi iddias\u0131na tutacaq verir. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 islamdan \u0259vv\u0259l xristian dinin\u0259 qulluq edib abid\u0259l\u0259r yaratd\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 xalqa t\u0259bli\u011f \u00fc\u00e7\u00fcn\u00a0 A\u011fstafa v\u0259 Qazax rayon r\u0259hb\u0259rl\u0259ri m\u00fcvafiq \u015f\u00f6b\u0259l\u0259rinin, m\u00fc\u0259ssis\u0259 r\u0259hb\u0259rl\u0259rinin, m\u0259kt\u0259b direktorlar\u0131n\u0131n, yerli icra n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin, tarix v\u0259 t\u0259bi\u0259t m\u00fc\u0259lliml\u0259rinin, el\u0259c\u0259 d\u0259 Respublika MEA \u00e7oxsah\u0259li m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rinin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 elmi konfrans ke\u00e7irilm\u0259lidir. Buraya \u0259razi deputatlar\u0131, q\u0259zet, televiziya i\u015f\u00e7il\u0259ri, s\u0259rh\u0259d h\u0259rbi d\u0259st\u0259 r\u0259hb\u0259rl\u0259ri d\u0259 c\u0259lb olunmal\u0131d\u0131.<br \/>\n\u015eimal-Q\u0259rbi Alban (Az\u0259rbaycan) m\u0259b\u0259dl\u0259rind\u0259 v\u0259 q\u0259bir abid\u0259l\u0259rind\u0259 da\u015f \u00fcz\u0259rind\u0259 oyma \u00fcsulu il\u0259 qabard\u0131lm\u0131\u015f b\u0259rab\u0259r qanadl\u0131 xal\u00e7alar v\u0259 h\u00f6rm\u0259 \u00fcslubu il\u0259 verilmi\u015f bir ne\u00e7\u0259 c\u0259rg\u0259 s\u00fcnb\u00fcl\u00fc nax\u0131\u015flar bu zonan\u0131n q\u0259dim alban d\u00f6vr\u00fc abid\u0259l\u0259rind\u0259 bir-birini tamamlay\u0131r.<br \/>\nYuxar\u0131da g\u0259tiril\u0259n paralell\u0259r Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan\u0131n bu aypara zola\u011f\u0131nda ox\u015far\u00a0 m\u0259d\u0259ni lay\u0131n m\u00f6vcudlu\u011funu s\u00fcbut edir.<br \/>\n\u018fd\u0259biyyat:<br \/>\n1.\u00a0\u00a0\u00a0 Az\u0259rbaycan tarixi. Bak\u0131, 1994, s\u0259h.207<br \/>\n2.\u00a0\u00a0 F\u0259rid\u0259 M\u0259mm\u0259dova. Az\u0259rbaycan\u0131n siyasi tarixi v\u0259 tarixi co\u011frafiyas\u0131. Bak\u0131, 1993.<br \/>\n3.\u00a0\u00a0\u00a0 F.M.Muradova. Avey da\u011f\u0131nda alban xristian m\u0259b\u0259di. Akad. \u0130.\u018fliyevin 80 illiyin\u0259 illiyin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f Elmi Konfrans\u0131n materiallar\u0131. Bak\u0131, 2004.<\/p>\n<div align=\"justify\">\n<ol>\n<li>Az\u0259rbaycan tarixi. Bak\u0131, 1994.<\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n<p align=\"justify\">AMEA-n\u0131n Arxeoloji v\u0259 Etnoqrafiya\u0130ns titunun<br \/>\napar\u0131c\u0131 e.i.,t.e.n.,Paleolit arxeoloji ekspedisiyas\u0131<br \/>\nCeyran\u00e7\u00f6l d\u0259st\u0259sinin r\u0259hb\u0259ri\u00a0\u00a0\u00a0 &#8211;\u00a0 M\u0259nsur M\u0259h\u0259mm\u0259d o\u011flu M\u0259nsurov<\/p>\n<div class=\"gallerify-container\"><div class=\"gallerify\" data-allowfullscreen=\"true\" data-nav=\"thumbs\" data-keyboard=\"true\"  data-autoplay=\"false\" data-trackpad=\"false\" data-ratio=\"800\/500\" data-width=\"96%\"><img src=\"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/3.-1.jpg\" width=\"768\" height=\"1024\" alt=\"\" data-skip-lazy=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/2.-1.jpg\" width=\"768\" height=\"1024\" alt=\"\" data-skip-lazy=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/1.-2.jpg\" width=\"768\" height=\"1024\" alt=\"\" data-skip-lazy=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/20151015_155228-1.jpg\" width=\"1024\" height=\"576\" alt=\"\" data-skip-lazy=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/20151015_155324-1.jpg\" width=\"1024\" height=\"576\" alt=\"\" data-skip-lazy=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/147.jpg\" width=\"1024\" height=\"689\" alt=\"\" data-skip-lazy=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/4785.jpg\" width=\"1024\" height=\"726\" alt=\"\" data-skip-lazy=\"\" \/>\n<\/div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p align=\"justify\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Yer tarixinin III geoloji d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 d\u0259niz alt\u0131ndan \u00e7\u0131xm\u0131\u015f Qatarda\u011f silsil\u0259l\u0259ri qumlu-gilli \u00e7uxurlardan yaranm\u0131\u015fd\u0131. Bu t\u0259rkibli \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fcl\u0259r i\u00e7\u0259risind\u0259n sarmat d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn ax\u0131rlar\u0131na m\u00fcvafiq (8-10 milyon il) n\u0259h\u0259ng onur\u011fal\u0131 m\u0259m\u0259l&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":670,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[7],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/en_US\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/261"}],"collection":[{"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/en_US\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/en_US\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/en_US\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/en_US\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=261"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/en_US\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/261\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3147,"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/en_US\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/261\/revisions\/3147"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/en_US\/wp-json\/wp\/v2\/media\/670"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/en_US\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=261"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/en_US\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=261"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/en_US\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=261"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}