{"id":146,"date":"2017-11-06T12:12:34","date_gmt":"2017-11-06T08:12:34","guid":{"rendered":"http:\/\/keshikchidaq.az\/wp\/?p=146"},"modified":"2025-06-28T16:35:54","modified_gmt":"2025-06-28T12:35:54","slug":"magaralar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/az\/content\/146","title":{"rendered":"Ke\u015fik\u00e7ida\u011f Ma\u011faralar\u0131"},"content":{"rendered":"<p>\u201cKe\u015fik\u00e7ida\u011f\u201d D\u00f6vl\u0259t Tarix-M\u0259d\u0259niyy\u0259t Qoru\u011fu A\u011fstafa rayonunun m\u0259rk\u0259zind\u0259n 75 kilometr m\u0259saf\u0259d\u0259, B\u00f6y\u00fck-K\u0259sik k\u0259ndind\u0259n 28 kilometr aral\u0131da yerl\u0259\u015fir. Qoruq G\u00fcrc\u00fcstanla s\u0259rh\u0259d boyunca 25 kilometr\u0259d\u0259k uzan\u0131r. Ma\u011faralar kompleksi ucsuz-bucaqs\u0131z Ceyran\u00e7\u00f6l\u00fcnd\u0259, Qatarda\u011f silsil\u0259sind\u0259, Candar g\u00f6l\u00fcnd\u0259n 15 km \u015fimali-\u015f\u0259rq istiqam\u0259tind\u0259, d\u0259niz s\u0259viyy\u0259sind\u0259n 750-950 metr h\u00fcnd\u00fcrl\u00fckd\u0259 da\u011flar\u0131n c\u0259nub v\u0259 c\u0259nubi-\u015f\u0259rq t\u0259r\u0259find\u0259ki s\u0131ld\u0131r\u0131m qayal\u0131qlarda yerl\u0259\u015fir. Qoru\u011fun \u0259razisind\u0259 70-d\u0259k ma\u011fara, ilkin orta \u0259srl\u0259r\u0259 aid bir qala, bir m\u0259b\u0259d v\u0259 bir inanc yeri var.<br \/> Yerli \u0259hali b\u00fctp\u0259r\u0259stl\u0259r &#8211; aya, g\u00fcn\u0259\u015f\u0259 tap\u0131nanlar dini bax\u0131\u015flar\u0131n\u0131 hifz etm\u0259k, h\u00fccumlardan qorunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn bu da\u011flara \u00e7\u0259kilib h\u0259yat s\u00fcrm\u00fc\u015fl\u0259r. Daha sonra at\u0259\u015fp\u0259r\u0259stl\u0259r dini etiqadlar\u0131n\u0131 davam etdirm\u0259kd\u0259n \u00f6tr\u00fc t\u0259rki-d\u00fcnya olub, qayalarda \u00e7ap\u0131b d\u00fcz\u0259ltdikl\u0259ri ma\u011fara-s\u0131\u011f\u0131nacaqlarda ya\u015fam\u0131\u015flar. Buradak\u0131 t\u0259bii ma\u011faralar\u0131n 2 min il ya\u015f\u0131 var. Bu \u0259razil\u0259rd\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n s\u00fcni ma\u011faralar\u0131n yaranmas\u0131 is\u0259 VIII-XV \u0259srl\u0259r\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir. Onlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti s\u0131ld\u0131r\u0131m qumsal qayalar\u0131 yar\u0131b \u00e7apma v\u0259 yaxud yonma \u00fcsulu il\u0259 yarad\u0131l\u0131b. Bu yerl\u0259rin t\u0259bii \u015f\u0259raiti asketik h\u0259yat t\u0259rzi \u00fc\u00e7\u00fcn yararl\u0131 oldu\u011fundan eram\u0131z\u0131n ilk \u0259srl\u0259rind\u0259 Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259n Qafqaz Albaniyas\u0131na g\u0259lmi\u015f rahibl\u0259r bu ma\u011faralarda m\u0259skunla\u015fm\u0131\u015flar. Qafqaz Albaniyas\u0131nda IV \u0259srd\u0259 xristianl\u0131q r\u0259smi d\u00f6vl\u0259t dini kimi q\u0259bul olunduqdan sonra dig\u0259r b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi, burada da h\u0259yat canlan\u0131b, arxitektura m\u0259ziyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 diqq\u0259ti c\u0259lb ed\u0259n dini m\u0259b\u0259dl\u0259rin in\u015fas\u0131na t\u0259kan verilib.<br \/> Yerli \u0259hali ya\u015fay\u0131\u015f v\u0259 dini ayinl\u0259rin ke\u00e7irilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259hz h\u0259min ma\u011faralar\u0131 se\u00e7ib, onlar\u0131 geni\u015fl\u0259ndirib, qayalarda yenil\u0259rini \u00e7ap\u0131blar. Qayalar\u0131n t\u0259rkibini da\u015fla\u015fm\u0131\u015f qumsal s\u00fcxurlar t\u0259\u015fkil edir. Ma\u011faralar\u0131n m\u00f6hk\u0259mliyini art\u0131rmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 tikilinin tavan\u0131 his\u0259 verilir, da\u015fla\u015fan s\u00fcxurlar \u00e7ap\u0131l\u0131rd\u0131. Ma\u011faralar\u0131n b\u0259zisi kvadrat formal\u0131d\u0131r. Tavanlar\u0131 is\u0259 g\u00fcnb\u0259z\u015f\u0259killidir. Ki\u00e7ik \u00f6l\u00e7\u00fcl\u0259ri il\u0259 f\u0259rql\u0259n\u0259n ya\u015fay\u0131\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn oyulmu\u015f \u00e7ox da h\u00fcnd\u00fcr olmayan ma\u011faralar bir v\u0259 bir ne\u00e7\u0259 otaqdan ibar\u0259t olub, bir n\u0259f\u0259rlik yata\u011fa v\u0259 ibad\u0259tgaha malikdir. H\u0259r ma\u011faran\u0131n giri\u015fi v\u0259 maz\u011fal tipli p\u0259nc\u0259r\u0259l\u0259ri var. H\u00fccr\u0259l\u0259rin b\u0259zil\u0259ri \u00fcmumi \u00e7\u0131x\u0131\u015fla t\u0259chiz olunub. Bir-birinin \u00fcz\u0259rind\u0259 oyulmu\u015f ayr\u0131-ayr\u0131 h\u00fccr\u0259l\u0259rin i\u00e7-i\u00e7\u0259 \u0259laq\u0259si var. Ceyran\u00e7\u00f6l\u00fcn f\u00fcsunkar m\u0259nz\u0259r\u0259sinin seyrini m\u00fcmk\u00fcn ed\u0259n oyuqlardak\u0131 yataq, tax\u00e7alar v\u0259 ocaq yeri vaxt\u0131 il\u0259 burada ya\u015fayan zahidl\u0259rin m\u0259i\u015f\u0259tind\u0259n, onlar\u0131n h\u0259yat t\u0259rzind\u0259n x\u0259b\u0259r verir. Ma\u011faralar qism\u0259n da\u011f\u0131lsa da, min ild\u0259n \u00e7oxdur, ya\u015fay\u0131r v\u0259 bizd\u0259n sonra ne\u00e7\u0259 n\u0259sil bunlar\u0131 g\u00f6r\u0259c\u0259k.<br \/> S\u0259rt iqlim \u015f\u0259raiti, h\u00f6km s\u00fcr\u0259n quraql\u0131q s\u0259b\u0259bind\u0259n ya\u011f\u0131\u015f suyundan q\u0259na\u0259tcil istifad\u0259 z\u0259rur\u0259tini hiss ed\u0259n rahibl\u0259r qayalarda su quyular\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn oyuqlar \u00e7ap\u0131blarm\u0131\u015f. Ya\u011f\u0131\u015f suyunu \u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fc novlar vasit\u0259sil\u0259 \u00f6nc\u0259 durulduculara y\u0131\u011fan insanlar daha sonra onu daim s\u0259rin saxlaya bil\u0259n d\u0259rin quyulara y\u0131\u011f\u0131rlarm\u0131\u015f. \u018frazid\u0259 ya\u015fayan sakinl\u0259rin h\u0259qiq\u0259t\u0259n suya m\u00f6htac olmalar\u0131 antik d\u00f6vr tarix\u00e7il\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259 t\u0259sdiql\u0259nir. Plutarx yaz\u0131r ki, e.\u0259. 65-ci ild\u0259 Roma s\u0259rk\u0259rd\u0259si Pompey Qafqaz Albaniyas\u0131nda albanlar\u0131n \u00fcsyan qald\u0131rmalar\u0131 x\u0259b\u0259rind\u0259n b\u0259rk q\u0259z\u0259bl\u0259nir v\u0259 qiyam\u0131 yat\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn qo\u015funlar\u0131n\u0131 buraya g\u00f6nd\u0259rir. K\u00fcr \u00e7ay\u0131n\u0131 adlay\u0131b ucsuz-bucaqs\u0131z susuz \u00e7\u00f6l \u00fcz\u0259rind\u0259n ke\u00e7\u0259r\u0259k uzun m\u0259saf\u0259ni q\u0259t etm\u0259y\u0259 &#8211; Kambisenan\u0131 ram etm\u0259y\u0259 haz\u0131rla\u015f\u0131r v\u0259 bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 10 min su tulu\u011fu t\u0259dar\u00fck etm\u0259k \u0259mrini verir.<br \/> VII-VIII \u0259srl\u0259rd\u0259 Qafqaz Albaniyas\u0131nda \u0130slam dininin yay\u0131lmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar albanlar dinl\u0259rini v\u0259 \u00f6zl\u0259rini qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0131ld\u0131r\u0131m qayal\u0131qlarda yerl\u0259\u015f\u0259n bu da\u011flara s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. Ma\u011faralar kompleksind\u0259 ke\u00e7ilm\u0259z qayalar \u00fcz\u0259rind\u0259 qala tipli tikilinin in\u015fas\u0131 \u0259razinin zaman-zaman basq\u0131nlara m\u0259ruz qalmas\u0131 il\u0259 izah olunur. XI \u0259srd\u0259 S\u0259lcuqlar buralar\u0131 viran edib, XIII \u0259srd\u0259 monqollar da\u011f\u0131nt\u0131lara m\u0259ruz qoyub. Teymurl\u0259ng d\u0259 bu \u0259razil\u0259r\u0259 basq\u0131n edib. Amma ma\u011fara-m\u0259b\u0259dl\u0259r\u0259 \u0259n a\u011f\u0131r z\u0259rb\u0259ni I \u015eah Abbas vurub v\u0259 1615-ci ild\u0259 dinl\u0259rind\u0259n d\u00f6nm\u0259kd\u0259n imtina etmi\u015f 5 min alban rahibi q\u0259tl\u0259 yetirib.<br \/> XVIII-XIX \u0259srl\u0259rin sonu ma\u011fara-m\u0259b\u0259dl\u0259r\u0259 maraq bir q\u0259d\u0259r azal\u0131r, onlar xarabal\u0131\u011fa \u00e7evrilm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r. Bu onunla \u0259laq\u0259dar olmu\u015fdur ki, 1836-c\u0131 ild\u0259 Qafqaz Albaniyas\u0131nda m\u00f6vcud olan Alban katolikoslu\u011fu m\u0259qs\u0259dli olaraq Rusiya \u00e7arl\u0131\u011f\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n l\u0259\u011fv edil\u0259r\u0259k erm\u0259ni Qriqorian kils\u0259sinin tabeliyin\u0259 verilmi\u015fdir.<\/p>\n<div class=\"gallerify-container\"><div class=\"gallerify\" data-allowfullscreen=\"true\" data-nav=\"thumbs\" data-keyboard=\"true\"  data-autoplay=\"false\" data-trackpad=\"false\" data-ratio=\"800\/500\" data-width=\"96%\"><img src=\"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/DSC5127.jpg\" width=\"800\" height=\"531\" alt=\"\" data-skip-lazy=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/DSC5144.jpg\" width=\"800\" height=\"531\" alt=\"\" data-skip-lazy=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/1-1.jpg\" width=\"800\" height=\"533\" alt=\"\" data-skip-lazy=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/2-1.jpg\" width=\"800\" height=\"533\" alt=\"\" data-skip-lazy=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/9.jpg\" width=\"800\" height=\"533\" alt=\"\" data-skip-lazy=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/12-1.jpg\" width=\"800\" height=\"533\" alt=\"\" data-skip-lazy=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/16.jpg\" width=\"800\" height=\"533\" alt=\"\" data-skip-lazy=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/18.jpg\" width=\"800\" height=\"533\" alt=\"\" data-skip-lazy=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/22.jpg\" width=\"800\" height=\"533\" alt=\"\" data-skip-lazy=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/24.jpg\" width=\"800\" height=\"533\" alt=\"\" data-skip-lazy=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/25.jpg\" width=\"800\" height=\"533\" alt=\"\" data-skip-lazy=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/31.jpg\" width=\"800\" height=\"533\" alt=\"\" data-skip-lazy=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/33.jpg\" width=\"800\" height=\"533\" alt=\"\" data-skip-lazy=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/34.jpg\" width=\"800\" height=\"533\" alt=\"\" data-skip-lazy=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/35.jpg\" width=\"533\" height=\"800\" alt=\"\" data-skip-lazy=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/38.jpg\" width=\"800\" height=\"533\" alt=\"\" data-skip-lazy=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/40-1.jpg\" width=\"800\" height=\"533\" alt=\"\" data-skip-lazy=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/42.jpg\" width=\"540\" height=\"800\" alt=\"\" data-skip-lazy=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/1-4.jpg\" width=\"1024\" height=\"680\" alt=\"\" data-skip-lazy=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/6.-1.jpg\" width=\"1024\" height=\"679\" alt=\"\" data-skip-lazy=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/8.-1.jpg\" width=\"1024\" height=\"768\" alt=\"\" data-skip-lazy=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/10.-1.jpg\" width=\"1024\" height=\"685\" alt=\"\" data-skip-lazy=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/11.-1.jpg\" width=\"1024\" height=\"576\" alt=\"\" data-skip-lazy=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/13.-2.jpg\" width=\"1024\" height=\"768\" alt=\"\" data-skip-lazy=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/14.-2.jpg\" width=\"1024\" height=\"682\" alt=\"\" data-skip-lazy=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/16.-3.jpg\" width=\"1024\" height=\"768\" alt=\"\" data-skip-lazy=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/17.-2.jpg\" width=\"1024\" height=\"768\" alt=\"\" data-skip-lazy=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/17.jpg\" width=\"1024\" height=\"673\" alt=\"\" data-skip-lazy=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/18..jpg\" width=\"1024\" height=\"657\" alt=\"\" data-skip-lazy=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/19.-2.jpg\" width=\"1024\" height=\"768\" alt=\"\" data-skip-lazy=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/27..jpg\" width=\"1024\" height=\"768\" alt=\"\" data-skip-lazy=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/32.-2.jpg\" width=\"669\" height=\"1024\" alt=\"\" data-skip-lazy=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/35..jpg\" width=\"1024\" height=\"680\" alt=\"\" data-skip-lazy=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/38.-2.jpg\" width=\"1024\" height=\"683\" alt=\"\" data-skip-lazy=\"\" \/>\n<\/div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cKe\u015fik\u00e7ida\u011f\u201d D\u00f6vl\u0259t Tarix-M\u0259d\u0259niyy\u0259t Qoru\u011fu A\u011fstafa rayonunun m\u0259rk\u0259zind\u0259n 75 kilometr m\u0259saf\u0259d\u0259, B\u00f6y\u00fck-K\u0259sik k\u0259ndind\u0259n 28 kilometr aral\u0131da yerl\u0259\u015fir. Qoruq G\u00fcrc\u00fcstanla s\u0259rh\u0259d boyunca 25 kilometr\u0259d\u0259k uzan\u0131r. Ma\u011faralar kompleksi ucsuz-bucaqs\u0131z Ceyran\u00e7&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[8],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/146"}],"collection":[{"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=146"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/146\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13742,"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/146\/revisions\/13742"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=146"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=146"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=146"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}