{"id":13756,"date":"2025-06-28T17:00:40","date_gmt":"2025-06-28T13:00:40","guid":{"rendered":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/?p=13756"},"modified":"2025-06-28T17:01:48","modified_gmt":"2025-06-28T13:01:48","slug":"magara-%e2%84%96-14","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/az\/content\/13756","title":{"rendered":"Ma\u011fara \u2116 14"},"content":{"rendered":"<p>Ma\u011fara \u2116 14<br \/>\nD\u00f6vr\u00fc: \u0130lkin orta \u0259srl\u0259r<br \/>\n\u0130nventar<br \/>\nYerl\u0259\u015fdiyi yer: Qatarda\u011f silsil\u0259si, Ke\u015fik\u00e7ida\u011f DTMQ<br \/>\nEni: 3.80-7.40<br \/>\nUzunu: 9.50-19.55<br \/>\nH\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fc: 4.20-10.00<br \/>\nSah\u0259si: 168 m\u00b2<br \/>\nQatarda\u011f silsil\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n v\u0259 Ke\u015fik\u00e7ida\u011f D\u00f6vl\u0259t Tarix-M\u0259d\u0259niyy\u0259t Qoru\u011funun t\u0259rkibin\u0259 daxil olan 14 n\u00f6mr\u0259li ma\u011fara arxeoloji-memarl\u0131q bax\u0131m\u0131ndan \u0259h\u0259miyy\u0259tli s\u00fcni ma\u011faralardan biridir. B\u00f6y\u00fck sah\u0259y\u0259 malik olmas\u0131 v\u0259 daxili strukturunun m\u00fcr\u0259kk\u0259bliyi bu ma\u011faran\u0131 kompleksin dig\u0259r abid\u0259l\u0259rind\u0259n f\u0259rql\u0259ndirir. \u00dcmumi sah\u0259si 168 kvadratmetr olan ma\u011fara h\u0259cmi v\u0259 planla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan ya\u015fay\u0131\u015f, ibad\u0259t v\u0259 inzibati funksiyalar\u0131n inteqrasiya olunmu\u015f formada h\u0259yata ke\u00e7irildiyi m\u0259kan kimi qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259 bil\u0259r. Ma\u011fara tamamil\u0259 s\u00fcni yolla, qayal\u0131q massivl\u0259rin i\u00e7ind\u0259 yonularaq yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Onun daxilind\u0259 bir-biri il\u0259 \u0259laq\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 d\u00fcz\u00fclm\u00fc\u015f \u00e7oxsayl\u0131 h\u00fccr\u0259l\u0259r yerl\u0259\u015fir. Bu h\u00fccr\u0259l\u0259r sistemli \u015f\u0259kild\u0259 planla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olub, monast\u0131r tipli ya\u015fay\u0131\u015f modelinin g\u00f6st\u0259ricisidir. Giri\u015f qap\u0131lar\u0131 v\u0259 p\u0259nc\u0259r\u0259l\u0259r \u015f\u0259rq memarl\u0131q \u00fcslubunda i\u015fl\u0259nmi\u015fdir ki, bu da Alban memarl\u0131q \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rinin b\u00f6lg\u0259d\u0259ki davaml\u0131 t\u0259sirind\u0259n x\u0259b\u0259r verir. Arxeoloji ara\u015fd\u0131rmalar g\u00f6st\u0259rir ki, ma\u011faran\u0131n divarlar\u0131nda v\u0259 tavan hiss\u0259l\u0259rind\u0259 miladi VIII \u0259srd\u0259n etibar\u0259n \u0259h\u0259ng suva\u011f\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 xristian provaslav m\u00f6vzusunda polixrom divar r\u0259sml\u0259ri v\u0259 yaz\u0131lar \u00e7\u0259kilmi\u015fdir. Bu r\u0259sml\u0259r \u0259sas\u0259n dini s\u0259hn\u0259l\u0259ri, m\u00fcq\u0259dd\u0259s fiqurlar\u0131 v\u0259 xa\u00e7 motivl\u0259rini \u0259hat\u0259 etmi\u015f, Alban kils\u0259 s\u0259n\u0259tinin t\u0259svir \u00fcslubunu \u0259ks etdirmi\u015fdir. Lakin sonrak\u0131 d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 bu t\u0259svirl\u0259rin bir qismi z\u0259d\u0259l\u0259nmi\u015f, yonulmu\u015f v\u0259 \u00fcz\u0259ri qopar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bu izl\u0259r b\u00f6lg\u0259d\u0259 dini v\u0259 m\u0259d\u0259ni d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin izl\u0259rini ehtiva edir. Eyni zamanda, XIX \u0259srin sonlar\u0131 \u2013 XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 ma\u011faran\u0131n divarlar\u0131na \u0259lav\u0259 olaraq m\u00fcxt\u0259lif freskalar \u00e7\u0259kilmi\u015fdir. Bu freskalar \u0259vv\u0259lki polixrom t\u0259svirl\u0259r\u0259 nisb\u0259t\u0259n daha f\u0259rdi v\u0259 p\u0259rak\u0259nd\u0259 xarakter da\u015f\u0131y\u0131r, sistemli b\u0259dii kompozisiya yaratmaq m\u0259qs\u0259di g\u00fcdm\u0259mi\u015fdir. B\u0259zi hallarda bu t\u0259svirl\u0259r xalq s\u0259n\u0259ti elementl\u0259ri il\u0259 z\u0259nginl\u0259\u015fmi\u015f, yerli m\u0259d\u0259ni identikliyin izl\u0259rini qorumu\u015fdur. 14 n\u00f6mr\u0259li ma\u011faran\u0131n memarl\u0131q konstruksiyas\u0131, funksional plan\u0131 v\u0259 ikonoqrafik s\u00fcjetl\u0259ri onun ilkin d\u00f6vrl\u0259rd\u0259n xristian alban icmas\u0131n\u0131n dini m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n biri kimi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rdiyini g\u00f6st\u0259rir. Bu ma\u011fara t\u0259kc\u0259 m\u00fch\u0259ndislik bax\u0131m\u0131ndan deyil, h\u0259m d\u0259 b\u00f6lg\u0259nin dini-m\u0259d\u0259ni tarixini \u00f6yr\u0259nm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm t\u0259dqiqat obyektidir.<\/p>\n<div class=\"gallerify-container\"><div class=\"gallerify\" data-allowfullscreen=\"true\" data-nav=\"thumbs\" data-keyboard=\"true\"  data-autoplay=\"false\" data-trackpad=\"false\" data-ratio=\"800\/500\" data-width=\"96%\"><img src=\"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/WhatsApp-Gorsel-2025-06-27-saat-16.12.23_6be32453-scaled.jpg\" width=\"2560\" height=\"1441\" alt=\"\" data-skip-lazy=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/DSC4998-scaled.jpg\" width=\"2560\" height=\"1700\" alt=\"\" data-skip-lazy=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/freska-scaled.jpg\" width=\"2560\" height=\"1700\" alt=\"\" data-skip-lazy=\"\" \/>\n<\/div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>CAVE No. 14 Period: Early Middle Ages Inventory: Location: Qatardagh Ridge Keshikchidagh State Historical and Cultural Reserve Width: 3.80-7.40 m Length: 9.50-19.55 m Height: : 4.20-10.00 m Area: 168 m\u00b2 Cave No. 14, located in the Qatardagh ridge and&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13757,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[71],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13756"}],"collection":[{"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13756"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13756\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13764,"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13756\/revisions\/13764"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13757"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13756"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13756"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/keshikchidagh-heritage.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13756"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}